यावदादिशति पार्थिवास्तयो-
र्निर्गमाय पुरमार्गसंस्क्रियाम् ।
तावदाशु विदधे मरुत्सखैः
सा सपुष्पजलवर्षिभिर्घनैः ॥

अन्वयः AI यावत् पार्थिवः तयोः निर्गमाय पुरमार्गसंस्क्रियाम् आदिशति तावत् मरुत्सखैः सपुष्पजलवर्षिभिः घनैः सा आशु विदधे ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) यावदिति॥ पार्थिवः पृथिवीश्वरः। तयो रामलक्ष्मणयोर्निर्गमाय निष्क्रमणाय पुरमार्गसंस्क्रियां धूलिसंमार्जनगन्धोदकसेचनपुष्पोपहाररूपसंस्कारं यावदादिशत्याज्ञापयति तावन्मरुत्सखैर्वायुसखैः। अनेन धूमिसंमार्जनं गम्यते। सपुष्पजलवर्षिभिः पुष्पसहितजलवर्षिभिर्घनैः सा मार्गसंस्क्रियाऽऽशु विदधे विहिता। एतेन देवकार्यप्रवृत्तयोर्देवानुकूल्यं सूचितम् ॥

Summary AI Just as the king was ordering the decoration of the city roads for the departure of the two princes, the clouds, friends of the wind, quickly performed that task by showering water and flowers.

सारांश AI राजा ने जब तक नगर के मार्ग सजाने की आज्ञा दी, तब तक वायु के मित्र मेघों ने जल और पुष्पों की वर्षा कर स्वयं ही मार्ग को सुसज्जित कर दिया।

पदच्छेदः AI

यावत्	यावत्	as soon as
आदिशति	आदिशति (आ√दिश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	orders
पार्थिवः	पृथिवी (+अण्, १.१)	the king
तयोः	तद् (६.२)	of the two
निर्गमाय	निर्गम (निर्√गम्+अप्, ४.१)	for the departure
पुरमार्गसंस्क्रियाम्	पुर–मार्ग–सम्–संस्क्रिया (√कृ+अङ्+टाप्, २.१)	the decoration of the city roads
तावत्	तावत्	then
आशु	आशु	quickly
विदधे	विदधे (वि√धा भावकर्मणोः लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was performed
मरुत्सखैः	मरुत्–सखि (३.३)	by the friends of the wind (clouds)
सा	तद् (१.१)	that (decoration)
सपुष्पजलवर्षिभिः	स–पुष्प–जल–वर्षिन् (√वृष्+णिन्, ३.३)	showering water along with flowers
घनैः	घन (३.३)	by the clouds

छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
या	व	दा	दि	श	ति	पा	र्थि	वा	स्त	यो
र्नि	र्ग	मा	य	पु	र	मा	र्ग	सं	स्क्रि	याम्
ता	व	दा	शु	वि	द	धे	म	रु	त्स	खैः
सा	स	पु	ष्प	ज	ल	व	र्षि	भि	र्घ	नैः
र			न			र			ल	ग

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect