इत्यपास्तमखविघ्नयोस्तयोः
सांयुगीनमभिनन्द्य विक्रमम् ।
ऋत्विजः कुलपतेर्यथाक्रमं
वाग्यतस्य निरवर्तयन्क्रियाः ॥

अन्वयः AI इति अपास्तमखविघ्नयोः तयोः सांयुगीनम् विक्रमम् अभिनन्द्य कुलपतेः ऋत्विजः यथाक्रमम् वाग्यतस्य क्रियाः निरवर्तयन्।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) इतीति॥ इत्यपास्तमखविघ्नयोस्तयो राघवयोः। संयुगे रणे साधुः सांयुगीनस्तम्। प्रतिजनादिभ्यः खञ् (अष्टाध्यायी ४.४.९९ ) इति खञ्प्रत्ययः। सांयुगीनो रणे साधुः इत्यमरः (अमरकोशः २.८.७७ ) । विक्रममभिनन्द्य ऋत्विजो याजकाः। वाचि यतो वाग्यतो मौनी तस्य कुलपतेर्मुनिकुलेश्वरस्य क्रियाः क्रतुक्रिया यथाक्रमं निरवर्तयन् निषअपादितवन्तः ॥

Summary AI Having praised the martial prowess of the two princes who had removed all obstacles to the sacrifice, the priests of Sage Viśvāmitra completed the remaining sacrificial rites in the proper order while the Sage remained silent in his vow.

सारांश AI यज्ञ निर्विघ्न संपन्न होने पर ऋत्विजों ने दोनों भाइयों के पराक्रम की सराहना की और मौन व्रत धारण किए हुए कुलपति विश्वामित्र की धार्मिक क्रियाएँ पूर्ण कीं।

पदच्छेदः AI

इति	इति	thus
अपास्तमखविघ्नयोः	अपास्त–मख–विघ्न (६.२)	of those who had removed the obstacles to the sacrifice
तयोः	तद् (६.२)	of those two
सांयुगीनम्	संयुग (+ख, २.१)	pertaining to battle
अभिनन्द्य	अभिनन्द्य (अभि√नन्द्+ल्यप्)	having praised
विक्रमम्	विक्रम (२.१)	prowess
ऋत्विजः	ऋत्विज् (१.३)	the priests
कुलपतेः	कुलपति (६.१)	of the head of the family (Viśvāmitra)
यथाक्रमम्	यथाक्रमम्	in due order
वाग्यतस्य	वाच्–यत (६.१)	of him who had restrained his speech
निरवर्तयन्	निरवर्तयन् (निर्√वृत् +णिच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	completed
क्रियाः	क्रिया (२.३)	the rites

छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
इ	त्य	पा	स्त	म	ख	वि	घ्न	यो	स्त	योः
सां	यु	गी	न	म	भि	न	न्द्य	वि	क्र	मम्
ऋ	त्वि	जः	कु	ल	प	ते	र्य	था	क्र	मं
वा	ग्य	त	स्य	नि	र	व	र्त	य	न्क्रि	याः
र			न			र			ल	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect