तौ प्रणामचलकाकपक्षकौ
भ्रातराववभृथाक्लुतो मुनिः ।
आशिषामनुपदं समस्पृश-
द्दर्भपाटिततलेन पाणिना ॥

अन्वयः AI मुनिः प्रणामचलकाकपक्षकौ अवभृथाप्लुतो तौ भ्रातरौ आशिषाम् अनुपदम् दर्भपाटिततलेन पाणिना समस्पृशत्।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) ताविति॥ अवभृथे दीक्षान्त आप्लुतः स्नातो मुनिः। दीक्षान्तोऽवभृथो यज्ञे इत्यमरः (अमरकोशः २.७.२९ ) । प्रणामेन चलकाकपक्षकौ चञ्चलचूडौ तौ भ्रातरावाशिषामनुपदमन्वग्दर्भपाटिततलेन कुशक्षतान्तः प्रदेशेन। पवित्रेणेत्यर्थः। पाणिना समस्पृशत् संस्पृष्टवान्। संतोषादिति भावः ॥
Summary AI After the ritual bath, the Sage touched the two brothers, whose side-locks were swaying as they bowed, with his hand—its palm scarred by handling Darbha grass—immediately after pronouncing blessings upon them.
सारांश AI यज्ञोपरांत स्नान करके जब दोनों भाइयों ने प्रणाम किया, तब मुनि ने अपने कुशों से घिसे हुए हाथों से उनके सिरों का स्पर्श कर उन्हें आशीर्वाद दिया।
पदच्छेदः AI
तौतद् (२.२) those two
प्रणामचलकाकपक्षकौप्रणाम–चल–काकपक्ष (२.२) whose side-locks moved during prostration
भ्रातरौभ्रातृ (२.२) the two brothers
अवभृथाप्लुतोअवभृथ–आप्लुतः (२.२) purified by the post-sacrificial bath
मुनिःमुनि (१.१) the sage
आशिषाम्आशिस् (६.३) of blessings
अनुपदम्अनुपदम् immediately after
समस्पृशत्समस्पृशत् (सम्√स्पृश् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) touched
दर्भपाटिततलेनदर्भ–पाटित–तल (३.१) with the palm scarred by Darbha grass
पाणिनापाणि (३.१) with the hand
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११
तौ प्र णा म च ल का क प क्ष कौ
भ्रा त रा व व भृ था क्लु तो मु निः
आ शि षा म नु प दं स म स्पृ श
द्द र्भ पा टि त त ले न पा णि ना
र न र ल ग

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

A Mahākāvya centered on the ascetic trial and combat between Arjuna and Śiva in the guise of a Kirāta
महाभारतम् वेदव्यासः

The world's longest epic chronicling the events and aftermath of the Kurukṣetra War and the destinies of the Kauravas and Pāṇḍavas
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect