प्राहिणोञ्च महितं महाद्युतिः
कोसलाधिपतये पुराधसम् ।
भृत्यभावि दुहितुः परिग्रहा-
द्दिश्यतां कुलमिदं निमेरिति ॥
प्राहिणोञ्च महितं महाद्युतिः
कोसलाधिपतये पुराधसम् ।
भृत्यभावि दुहितुः परिग्रहा-
द्दिश्यतां कुलमिदं निमेरिति ॥
कोसलाधिपतये पुराधसम् ।
भृत्यभावि दुहितुः परिग्रहा-
द्दिश्यतां कुलमिदं निमेरिति ॥
अन्वयः
AI
महाद्युतिः कोसलाधिपतये महितं पुरोधसं प्राहिणोत् च दुहितुः परिग्रहात् इदं निमेः कुलं भृत्यभावि दिश्यताम् इति ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
प्राहिणोदिति॥ महाद्युतिर्जनको महितं पूजितं पुरोधसं पुरोहितं कोसलाधिपतये दशरथाय प्राहिणोत् प्रहितवांश्च। किमिति? निमिर्नाम जनकानां पूर्वजः कश्चित्। इदं निमेः कुलं दुहितुः सीतायाः परिग्रहात् स्नुषात्वेन स्वीकाराद्धेतोः। भृत्यस्य भावो भृत्यत्वम्। सोऽस्यास्तीति भृत्यभावि दिश्यतामनुमन्यतामिति ॥
Summary
AI
The illustrious Janaka sent his honored priest to King Daśaratha with the message: 'By your acceptance of my daughter for your son, may this dynasty of Nimi be regarded as your servant.'
सारांश
AI
महातेजस्वी जनक ने राजा दशरथ के पास अपना पुरोहित भेजा और संदेश दिया कि आपकी पुत्रवधू के रूप में मेरी पुत्री को स्वीकार करने से निमि का यह कुल धन्य हो जाएगा।
पदच्छेदः
AI
| प्राहिणोत् | प्राहिणोत् (प्र√हि कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | sent |
| च | च | and |
| महितम् | महित (√मह्+क्त, २.१) | honored |
| महाद्युतिः | महत्–द्युति (१.१) | the highly lustrous one (Janaka) |
| कोसलाधिपतये | कोसल–अधिपति (४.१) | to the Lord of Kosala (Daśaratha) |
| पुरोधसम् | पुरस्–धा (+अस्, २.१) | the family priest |
| भृत्यभावि | भृत्य–भाविन् (१.१) | becoming a servant |
| दुहितुः | दुहितृ (६.१) | of the daughter |
| परिग्रहात् | परिग्रह (परि√ग्रह्+घञ्, ५.१) | due to the acceptance |
| दिश्यताम् | दिश्यताम् (√दिश् भावकर्मणोः लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | let it be commanded/regarded |
| कुलम् | कुल (१.१) | dynasty |
| इदम् | इदम् (१.१) | this |
| निमेः | निमि (६.१) | of Nimi |
| इति | इति | thus |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्रा | हि | णो | ञ्च | म | हि | तं | म | हा | द्यु | तिः |
| को | स | ला | धि | प | त | ये | पु | रा | ध | सम् |
| भृ | त्य | भा | वि | दु | हि | तुः | प | रि | ग्र | हा |
| द्दि | श्य | तां | कु | ल | मि | दं | नि | मे | रि | ति |
| र | न | र | ल | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.