ते चतुर्थसहितास्त्रयो बभुः
सूनवो नववधूपरिग्रहाः ।
सामदानविधइभेदनिग्रहाः
सिद्धिमन्त इव तस्य भूपतेः ॥

अन्वयः AI चतुर्थसहिताः ते त्रयः सूनवः नववधूपरिग्रहाः तस्य भूपतेः सिद्धिमन्तः सामदानविधिभेदनिग्रहाः इव बभुः ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) त इति॥ ते चतुर्थसहितास्त्रयः। चत्वार इत्यर्थः। वृत्तानुसारादेवमुक्तम्। सूनवो नववधूपरिग्रहाः सिद्धिमन्तः फलसिद्धियुक्तास्तस्य भूपतेर्दशरथस्यसामदानविधिमेदनिग्रहाश्चत्वार उपाया इव बभुः। विधीयत इति विधिः। दानमेव विधिः। निग्रहो दण्डः। सूनूनामुपायैर्वधूनां सिद्धिभिश्चौपम्यमित्यनुसंधेयम् ॥
Summary AI The four sons of King Daśaratha, having accepted their new brides, shone brilliantly. They appeared like the four successful means of royal policy—conciliation, gift-giving, sowing dissension, and force—personified for the king.
सारांश AI अपनी नववधुओं के साथ वे चारों राजकुमार राजा दशरथ के पास वैसे ही सुशोभित हुए जैसे साम, दाम, दंड और भेद—ये चार नीतियां सफल राजा के पास सुशोभित होती हैं।
पदच्छेदः AI
तेतद् (१.३) those
चतुर्थसहिताःचतुर्थसहित (१.३) along with the fourth
त्रयःत्रि (१.३) three
बभुःबभुः (√भा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) shone
सूनवःसूनु (१.३) sons
नववधूपरिग्रहाःनववधूपरिग्रह (१.३) having accepted new brides
सामदानविधिभेदनिग्रहाःसामदानविधिभेदनिग्रह (१.३) the means of diplomacy (conciliation, gift, division, and punishment)
सिद्धिमन्तःसिद्धि (+मतुप्, १.३) successful
इवइव like
तस्यतद् (६.१) of that
भूपतेःभूपति (६.१) of the king
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
ते तु र्थ हि ता स्त्र यो भुः
सू वो धू रि ग्र हाः
सा दा वि भे नि ग्र हाः
सि द्धि न्त स्य भू तेः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.