अन्वयः
AI
कार्मुकनिषक्तमुष्टिना अङ्गुलीविवरचारिणं शरं कुर्वता युयुत्सुना तेन विगतभीः पुरोगतः राघवः निजगदे ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तेनेति॥ कार्मुकनिषक्तमुष्टिना शरमङ्गुलीविवरचारिणं कुर्वता। योद्धुमिच्छता युयुत्सुना। तेन भार्गवेण कर्त्रा विगतभीर्निर्भीकः सन्। पुरोगतोऽग्रगतो राघवो निजगद उक्तः। कर्मणि लिट् ॥
Summary
AI
Paraśurāma, eager for a challenge, stood with his fist firmly on his bow, twirling an arrow between his fingers. He then addressed Rāma, who stood fearlessly before him. The sage's posture and the casual yet menacing way he handled his weapon signaled his combative intent, yet the young Raghu prince remained undaunted in the face of the legendary warrior's scrutiny.
सारांश
AI
धनुष पर मुट्ठी जमाए हुए और उंगलियों के बीच बाण घुमाते हुए युद्ध के इच्छुक परशुराम ने सामने खड़े निर्भीक राम से यह वचन कहा।
पदच्छेदः
AI
| कार्मुकनिषक्तमुष्टिना | कार्मुक–निषक्त–मुष्टि (३.१) | with his fist joined to the bow |
| अङ्गुलीविवरचारिणं | अङ्गुली–विवर–चारिन् (√चर्+णिन्, २.१) | moving between the gaps of the fingers |
| शरम् | शर (२.१) | arrow |
| कुर्वता | कुर्वत् (√कृ+शतृ, ३.१) | making/handling |
| युयुत्सुना | युयुत्सु (√युध्+सन्+उ, ३.१) | desiring to fight |
| तेन | तद् (३.१) | by him (Paraśurāma) |
| विगतभीः | विगत–भी (१.१) | fearless |
| पुरोगतः | पुरस्–गत (√गम्+क्त, १.१) | standing in front |
| राघवः | राघव (१.१) | Rāma (descendant of Raghu) |
| निजगदे | निजगदे (नि√गद् भावकर्मणोः लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was addressed |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ते | न | का | र्मु | क | नि | ष | क्त | मु | ष्टि | ना |
| रा | घ | वो | वि | ग | त | भीः | पु | रो | ग | तः |
| अ | ङ्गु | ली | वि | व | र | चा | रि | णं | श | रं |
| कु | र्व | ता | नि | ज | ग | दे | यु | यु | त्सु | ना |
| र | न | र | ल | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.