अन्यदा जगति राम इत्ययं
शब्द उञ्चरित एव मामगात् ।
व्रीडमावहति मे स संप्रति
व्यास्तवृत्तिरुदयोन्मुखे त्वयि ॥
अन्यदा जगति राम इत्ययं
शब्द उञ्चरित एव मामगात् ।
व्रीडमावहति मे स संप्रति
व्यास्तवृत्तिरुदयोन्मुखे त्वयि ॥
शब्द उञ्चरित एव मामगात् ।
व्रीडमावहति मे स संप्रति
व्यास्तवृत्तिरुदयोन्मुखे त्वयि ॥
अन्वयः
AI
अन्यदा जगति राम इति अयं शब्दः उच्चरितः एव माम् अगात् । संप्रति उदयोन्मुखे त्वयि सः व्यास्तवृत्तिः मे व्रीडम् आवहति ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
अन्यदेति॥ अन्यदाऽन्यस्मिन्काले जगति राम इत्ययं शब्द उञ्चरितः सन् मामेवागात्। संप्रति त्वय्युदयोन्मुखे सति व्यस्तवृत्तिर्विपरीतवृत्तिः। अन्यगामीति यावत्। स शब्दो मे व्रीडमावहति लज्जां करोति ॥
Summary
AI
In the past, the name 'Rāma' uttered in the world referred only to Paraśurāma. However, now that the young Rāma is rising in fame, the name has a divided application, referring to both of them. Paraśurāma expressed that this shared identity brings him a sense of shame, as his once-unique name and the glory associated with it are now being shared with another.
सारांश
AI
अब तक संसार में 'राम' शब्द केवल मेरे लिए ही प्रसिद्ध था, किंतु अब तुम्हारे उत्कर्ष के कारण मेरा वही नाम मुझे लज्जित कर रहा है क्योंकि इसकी व्याप्ति अब तुममें भी है।
पदच्छेदः
AI
| अन्यदा | अन्यदा | at other times |
| जगति | जगत् (७.१) | in the world |
| राम | राम (१.१) | Rāma |
| इति | इति | thus |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| शब्दः | शब्द (१.१) | word/name |
| उच्चरितः | उच्चरित (उत्√चर्+क्त, १.१) | uttered |
| एव | एव | only |
| माम् | अस्मद् (२.१) | me |
| अगात् | अगात् (√इ कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | reached |
| संप्रति | संप्रति | now |
| उदयोन्मुखे | उदय–उन्मुख (७.१) | rising/prospering |
| त्वयि | युष्मद् (७.१) | in you |
| सः | तद् (१.१) | that (name) |
| व्यास्तवृत्तिः | व्यास्त–वृत्ति (१.१) | having divided application |
| मे | अस्मद् (४.१) | to me |
| व्रीडम् | व्रीडा (२.१) | shame |
| आवहति | आवहति (आ√वह कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | brings |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | न्य | दा | ज | ग | ति | रा | म | इ | त्य | यं |
| श | ब्द | उ | ञ्च | रि | त | ए | व | मा | म | गात् |
| व्री | ड | मा | व | ह | ति | मे | स | सं | प्र | ति |
| व्या | स्त | वृ | त्ति | रु | द | यो | न्मु | खे | त्व | यि |
| र | न | र | ल | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.