पूर्वजन्मधनुषा समागतः
सोऽतिमात्रलघुदर्शनोऽभवत् ।
केवलोऽपि सुभगो नवाम्बुदः
किं पुनस्त्रिदशचापलाञ्छितः ॥

अन्वयः AI पूर्वजन्मधनुषा समागतः सः अतिमात्रलघुदर्शनः अभवत् । केवलः अपि नवाम्बुदः सुभगः (भवति), त्रिदशचापलाञ्छितः किम् पुनः ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) पूर्वेति॥ पूर्वजन्मनि नारायणावतारे यद्धनुस्तेन समागतः संगतः स रामोऽतिमात्रमत्यन्तं लघुदर्शनः प्रियदर्शनोऽभवत्। तथा हि-नवाम्बुदः केवलो रिक्तोऽपि सुभगः। त्रिदशचापेनेन्द्रधनुषा लाञ्छितश्चिह्नितः किं पुनः? सुभग एवेति भावः ॥
Summary AI Reunited with the bow from his previous incarnation (as Vishnu), he (Rama) appeared extremely graceful and effortless. A new cloud is beautiful even by itself; what then when it is adorned with a rainbow?
सारांश AI अपने पूर्व जन्म के उस वैष्णव धनुष को हाथ में लेकर राम अत्यंत सुंदर दिखने लगे। नवीन मेघ अकेला भी सुहावना होता है, फिर इंद्रधनुष से युक्त होने पर तो उसकी शोभा और भी बढ़ जाती है।
पदच्छेदः AI
पूर्वजन्मधनुषापूर्वजन्मधनुस् (३.१) with the bow of his previous incarnation
समागतःसमागत (सम्+आ√गम्+क्त, १.१) reunited
सःतत् (१.१) he (Rama)
अतिमात्रलघुदर्शनःअतिमात्रलघुदर्शन (१.१) appeared extremely graceful
अभवत्अभवत् (√भू कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) became
केवलःकेवल (१.१) alone
अपिअपि even
सुभगःसुभग (१.१) is beautiful
नवाम्बुदःनवअम्बुद (१.१) a new cloud
किम्किम् what
पुनःपुनर् then
त्रिदशचापलाञ्छितःत्रिदशचापलाञ्छित (१.१) marked by the bow of the gods (rainbow)
छन्दः रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
पू र्व न्म नु षा मा तः
सो ऽति मा त्र घु र्श नो ऽभ वत्
के लो ऽपि सु गो वा म्बु दः
किं पु स्त्रि चा ला ञ्छि तः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.