तद्गतिं मतिमतां वरेप्सितां
पुण्यतीर्थगमनाय रक्ष मे ।
पीडयिषअयति न मां खिलीकृता
स्वर्गपद्धतिरभोगलोलुपम् ॥
तद्गतिं मतिमतां वरेप्सितां
पुण्यतीर्थगमनाय रक्ष मे ।
पीडयिषअयति न मां खिलीकृता
स्वर्गपद्धतिरभोगलोलुपम् ॥
पुण्यतीर्थगमनाय रक्ष मे ।
पीडयिषअयति न मां खिलीकृता
स्वर्गपद्धतिरभोगलोलुपम् ॥
अन्वयः
AI
तत्, मतिमताम् वर, मे ईप्सिताम् गतिम् पुण्यतीर्थगमनाय रक्ष । खिलीकृता स्वर्गपद्धतिः अभोगलोलुपम् माम् न पीडयिष्यति ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तदिति॥ तत्तस्मात्कारणात्, हे मतिमतां वर! पुण्यतीर्थगमनायाप्तुमिष्टामीप्सितां मे गतिं रक्ष पालय। किंतु खिलीकृता दुर्गमीकृतापि स्वर्ग-द्धतिरभोगलोलुपं भोगनिःस्पृहं मां न पीडयिष्यति। अतस्तामेव जह्रीत्यर्थः ॥
Summary
AI
"Therefore, O best among the wise, spare my power of movement, which I desire for pilgrimages to holy sites. The path to heaven being blocked will not pain me, as I am not greedy for its enjoyments."
सारांश
AI
बुद्धिमानों में श्रेष्ठ राम, तीर्थयात्रा के लिए मेरी गति सुरक्षित रखें। भोगों की इच्छा न होने के कारण स्वर्ग के मार्ग का अवरुद्ध होना मुझे पीड़ा नहीं देगा।
पदच्छेदः
AI
| तत् | तत् | therefore |
| गतिम् | गति (२.१) | power of movement |
| मतिमताम् | मतिमान् (६.३) | of the wise |
| वर | वर (८.१) | O best |
| ईप्सिताम् | ईप्सित (√आप्+सन्+क्त, २.१) | desired |
| पुण्यतीर्थगमनाय | पुण्य–तीर्थ–गमन (४.१) | for going to holy places |
| रक्ष | रक्ष (√रक्ष् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | preserve |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
| पीडयिष्यति | पीडयिष्यति (√पीड् +णिच्+स्य कर्तरि लृट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | will pain |
| न | न | not |
| माम् | अस्मद् (२.१) | me |
| खिलीकृता | खिलीकृत (√खिलीकृ+क्त, १.१) | made barren/obstructed |
| स्वर्गपद्धतिः | स्वर्ग–पद्धति (१.१) | the path to heaven |
| अभोगलोलुपम् | अ–भोग–लोलुप (२.१) | me who is not greedy for enjoyments |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | द्ग | तिं | म | ति | म | तां | व | रे | प्सि | तां | ||
| पु | ण्य | ती | र्थ | ग | म | ना | य | र | क्ष | मे | ||
| पी | ड | यि | ष | अ | य | ति | न | मां | खि | ली | कृ | ता |
| स्व | र्ग | प | द्ध | ति | र | भो | ग | लो | लु | पम् | ||
| र | न | र | ल | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.