अन्वयः
AI
ससैन्यः च ससौमित्रेः तस्य वसतिद्रुमान् पश्यन् उदश्रुः दर्शतानाश्रमालयैः रामम् अन्वगात् ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
ससैन्य इति॥ ससैन्यो भरतो राममन्वगाञ्च। किं कुर्वन्? आश्रमालयैर्वनवासिभिर्दर्शितान्
एते रामनिवासाः इति कथितान् ससौमित्रेर्लक्ष्मणसहितस्य तस्य रामस्य वसतिद्रुमान्निवासवृक्षान्पश्यन्न्रुदश्रू रुदन् ॥
Summary
AI
Accompanied by his army and weeping, Bharata followed Rama. Along the way, he looked upon the trees under which Rama and Lakshmana had stayed, which served as temporary dwellings in the absence of proper hermitages.
सारांश
AI
सेना के साथ राम के पीछे जाते हुए भरत उन वृक्षों को अश्रुपूर्ण नेत्रों से देखते रहे, जिनके नीचे राम और लक्ष्मण ने विश्राम किया था।
पदच्छेदः
AI
| ससैन्यः | ससैन्य (१.१) | With his army |
| च | च | and |
| अन्वगात् | अन्वगात् (अनु√गम् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | he followed |
| रामं | राम (२.१) | Rama |
| दर्शितानाश्रमालयैः | दर्शित–अनाश्रम–आलय (३.३) | by those who showed the temporary dwellings |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| पश्यन् | पश्यत् (√दृश्+शतृ, १.१) | seeing |
| ससौमित्रेः | ससौमित्रि (६.१) | of him with Lakshmana |
| उदश्रुः | उदश्रु (१.१) | with tears in his eyes |
| वसतिद्रुमान् | वसति–द्रुमन् (२.३) | the trees of the dwelling place |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | सै | न्य | श्चा | न्व | गा | द्रा | मं |
| द | र्श | ता | ना | श्र | मा | ल | यैः |
| त | स्य | प | श्य | न्स | सौ | मि | त्रे |
| रु | द | श्रु | र्व | स | ति | द्रु | मान् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.