अन्वयः
AI
सः कदाचित् प्रभाव-स्तम्भित-च्छायम् वनस्पतिम् आश्रितः श्रमात् किंचित् इव सीतायाः अङ्के शिश्ये ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
प्रभावेति॥ स रामः कदाचित् प्रभावेण स्वमहिम्ना स्तम्भिता स्थिरीकृता छाया यस्य तं वनस्पतिमाश्रितः सन्। किंचिदीषच्छ्रमादिव सीताया अङ्के शिश्ये सुष्वाप ॥
Summary
AI
Once, Rama, having taken shelter under a large tree whose shade was made stationary by his divine power, slept for a while on Sita's lap as if slightly exhausted from fatigue.
सारांश
AI
प्रभाव से स्थिर छाया वाले एक वृक्ष का आश्रय लेकर, श्री राम थोड़े थके होने के कारण माता सीता की गोद में सिर रखकर सो गए।
पदच्छेदः
AI
| प्रभावस्तम्भितच्छायम् | प्रभाव–स्तम्भित–छाया (२.१) | whose shade was arrested by his majesty |
| आश्रितः | आश्रित (आ√श्रि+क्त, १.१) | having resorted to |
| सः | तद् (१.१) | he |
| वनस्पतिम् | वनस्पति (२.१) | a large tree |
| कदाचित् | कदाचित् | once |
| अङ्के | अङ्क (७.१) | in the lap |
| सीतायाः | सीता (६.१) | of Sita |
| शिश्ये | शिश्ये (√शी कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | he lay down |
| किंचित् | किंचित् | a little |
| इव | इव | as if |
| श्रमात् | श्रम (५.१) | from fatigue |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | भा | व | स्त | म्भि | त | च्छा | य |
| मा | श्रि | तः | स | व | न | स्प | तिम् |
| क | दा | चि | द | ङ्के | सी | ता | याः |
| शि | श्ये | किं | चि | दि | व | श्र | मात् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.