संध्याभ्रकपिशस्तस्य विरोधो नाम राक्षसः ।
अतिष्ठन्मार्गमावृत्य रामस्येन्दोरिव ग्रहः ॥

अन्वयः AI संध्याभ्र-कपिशः विरोधः नाम राक्षसः इन्दोः ग्रहः इव रामस्य मार्गम् आवृत्य अतिष्ठत् ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) संध्येति॥ संध्याभ्रकपिशो विराधो नाम राक्षसः। ग्रहो राहुरिन्दोरिव। तस्य रामस्य मार्गमध्वानमावृत्यावरुध्यातिष्ठत् ॥

Summary AI A demon named Viradha, reddish-brown like a twilight cloud, stood blocking Rama's path, just as Rahu obstructs the moon.

सारांश AI संध्याकालीन बादलों के समान मटमैले वर्ण वाले विराध नामक राक्षस ने श्री राम का मार्ग वैसे ही रोक लिया, जैसे राहु चंद्रमा का मार्ग रोकता है।

पदच्छेदः AI

सन्ध्याभ्रकपिशः	सन्ध्या–अभ्र–कपिश (१.१)	brown like an evening cloud
तस्य	तद् (६.१)	his
विरोधः	विराध (१.१)	Viradha
नाम	नाम	by name
राक्षसः	राक्षस (१.१)	a Rakshasa
अतिष्ठत्	अतिष्ठत् (√स्था कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	stood
मार्गम्	मार्ग (२.१)	path
आवृत्य	आवृत्य (आ√वृ+ल्यप्)	blocking
रामस्य	राम (६.१)	of Rama
इन्दोः	इन्दु (६.१)	of the moon
इव	इव	like
ग्रहः	ग्रह (१.१)	a planet (Rahu)

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

संध्याभ्रकपिशस्तस्य विरोधो नाम राक्षसः ।अतिष्ठन्मार्गमावृत्य रामस्येन्दोरिव ग्रहः ॥