अन्वयः
AI
ततः पौलस्त्यः शक्त्या लक्ष्मणं वक्षसि बिभेद । रामः तु अनाहतः अपि शुचा विदीर्णहृदयः आसीत् ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तत इति॥ ततः पौसस्त्यो रावणः शक्त्या कासूनामकेनायुधेन।
कासूसामर्थ्योः शक्तिः इत्यमरः। लक्ष्मणं वक्षसि बिभेद विदारयामास। रामस्त्वनाहतोऽप्यहतोऽपि शुचा शोकेन विदीर्णहृदय आसीत् ॥
Summary
AI
Then Ravana pierced Lakshmana in the chest with a powerful spear. Although Rama himself was not physically struck, his heart was shattered with intense grief for his brother.
सारांश
AI
फिर रावण ने लक्ष्मण के वक्ष पर शक्ति प्रहार किया; यद्यपि राम स्वयं आहत नहीं थे, पर शोक से उनका हृदय विदीर्ण हो गया।
पदच्छेदः
AI
| ततः | ततः | Then |
| बिभेद | बिभेद (√भिद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | struck |
| पौलस्त्यः | पौलस्त्य (१.१) | Paulastya (Ravana) |
| शक्त्या | शक्ति (३.१) | with his Shakti weapon |
| वक्षसि | वक्षस् (७.१) | in the chest |
| लक्ष्मणम् | लक्ष्मण (२.१) | Lakshmana |
| रामः | राम (१.१) | Rama |
| तु | तु | but |
| अनाहतः | आहत (आ√हन्+क्त, १.१) | unwounded |
| अपि | अपि | though |
| आसीत् | आसीत् (आ√अस् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | was |
| विदीर्णहृदयः | विदीर्ण–हृदय (१.१) | with a torn heart |
| शुचा | शुच् (३.१) | with grief |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | तो | बि | भे | द | पौ | ल | स्त्यः |
| श | क्त्या | व | क्ष | सि | ल | क्ष्म | णम् |
| रा | म | स्त्व | ना | ह | तो | ऽप्या | सी |
| द्वि | दी | र्ण | हृ | द | यः | शु | चा |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.