अन्वयः
AI
मङ्गलक्षौमे दधतः वल्कले वसानस्य च तस्य मुखरागं जनाः समं विस्मिताः ददृशुः ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
दधत इति॥ मङ्गलक्षौमे दधतो वस्कले वसानस्याच्छादयतश्च तस्य रामस्य सममेकविधं मुखरागं मुखवर्णं जना विस्मिता ददृशुः। सुखदुःखयोरविकृत इति भावः ॥
Summary
AI
The people were astonished to see that Rama's facial expression remained exactly the same whether he was wearing the auspicious silk robes for his coronation or the bark garments for his exile. His equanimity in both prosperity and adversity was unparalleled.
सारांश
AI
मांगलिक रेशमी वस्त्र धारण करते समय और वनवास के वल्कल वस्त्र पहनते समय भी राम के मुख की कान्ति एक समान रही, जिसे देखकर लोग चकित रह गए।
पदच्छेदः
AI
| दधतः | दधत् (√धा+शतृ, ६.१) | of him wearing |
| मङ्गलक्षौमे | मङ्गल–क्षौम (७.२) | the two auspicious silk garments |
| वसानस्य | वसान (√वस्+शानच्, ६.१) | of him putting on |
| च | च | and |
| वल्कले | वल्कल (७.२) | the two bark garments |
| ददृशुः | ददृशुः (√दृश् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | saw |
| विस्मिताः | विस्मित (वि√स्मि+क्त, १.३) | astonished |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| मुखरागं | मुख–राग (२.१) | complexion of the face |
| समं | सम (२.१) | the same |
| जनाः | जन (१.३) | people |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| द | ध | तो | म | ङ्ग | ल | क्षौ | मे |
| व | सा | न | स्य | च | व | ल्क | ले |
| द | दृ | शु | र्वि | स्मि | ता | स्त | स्य |
| मु | ख | रा | गं | स | मं | ज | नाः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.