करेण वातायनलम्बितेन
स्पृष्टस्त्वया चण्डि कुतूहलिन्या ।
आमुञअचतीवाभरणं द्वितीय-
मुद्भिन्नविद्युद्वलयो घनस्ते ॥
करेण वातायनलम्बितेन
स्पृष्टस्त्वया चण्डि कुतूहलिन्या ।
आमुञअचतीवाभरणं द्वितीय-
मुद्भिन्नविद्युद्वलयो घनस्ते ॥
स्पृष्टस्त्वया चण्डि कुतूहलिन्या ।
आमुञअचतीवाभरणं द्वितीय-
मुद्भिन्नविद्युद्वलयो घनस्ते ॥
अन्वयः
AI
चण्डि! कुतूहलिन्या त्वया वातायनलम्बितेन करेण स्पृष्टः उद्भिन्नविद्युद्वलयः ते घनः द्वितीयम् आभरणम् आमुञ्चति इव ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
करेणेति॥ हे चण्डि कोपने!
चण्डस्त्वत्यन्तकोपनः इत्यमरः (अमरकोशः ३.१.३२ ) । कुतूहलिन्या विनोदार्थिन्या त्वया कर्त्र्या वातायने गवाक्षे लम्बितेनावस्रंसितेन करेण स्पृषअट उद्भइन्नविद्युद्वलयो घनस्ते द्वितीयमाभरणं वलयमामुञ्चतीवार्पयतीव। चण्डिइत्यनेन कोपनशीलत्वाद्भीतः क्षिप्रं त्वां मुञ्चति मेघ इति व्यज्यते ॥
Summary
AI
Rama says to Sita, "O passionate one! Touched by your curious hand dangling from the window, this cloud, with its flashing bracelets of lightning, seems to be putting on a second ornament for you."
सारांश
AI
हे कोपनशीले! कुतूहलवश खिड़की से बाहर निकले तुम्हारे हाथ के स्पर्श से बिजली रूपी कंगन वाला यह बादल मानो तुम्हें दूसरा आभूषण पहना रहा है।
पदच्छेदः
AI
| करेण | कर (३.१) | by the hand |
| वातायनलम्बितेन | वातायन–लम्बित (३.१) | dangling from the window |
| स्पृष्टः | स्पृष्ट (√स्पृश्+क्त, १.१) | touched |
| त्वया | युष्मद् (३.१) | by you |
| चण्डि | चण्डि (८.१) | O passionate one! |
| कुतूहलिन्या | कुतूहलिन् (३.१) | curious |
| आमुञ्चति | आमुञ्चति (आ√मुच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | puts on |
| इव | इव | as if |
| आभरणं | आभरण (२.१) | an ornament |
| द्वितीयम् | द्वितीय (२.१) | a second |
| उद्भिन्नविद्युद्वलयः | उद्भिन्न–विद्युत्–वलय (१.१) | which has flashing bracelets of lightning |
| घनः | घन (१.१) | the cloud |
| ते | युष्मद् (६.१) | your |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| क | रे | ण | वा | ता | य | न | ल | म्बि | ते | न | ||
| स्पृ | ष्ट | स्त्व | या | च | ण्डि | कु | तू | ह | लि | न्या | ||
| आ | मु | ञ | अ | च | ती | वा | भ | र | णं | द्वि | ती | य |
| मु | द्भि | न्न | वि | द्यु | द्व | ल | यो | घ | न | स्ते | ||
| त | त | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.