आसारसिक्तक्षितिबाष्पयोगा-
न्मामक्षिणोद्यत्र विभिन्नकोशैः ।
विडम्ब्यमाना नवकन्दलैस्ते
विवाहधूमारुणलोचनश्रीः ॥
आसारसिक्तक्षितिबाष्पयोगा-
न्मामक्षिणोद्यत्र विभिन्नकोशैः ।
विडम्ब्यमाना नवकन्दलैस्ते
विवाहधूमारुणलोचनश्रीः ॥
न्मामक्षिणोद्यत्र विभिन्नकोशैः ।
विडम्ब्यमाना नवकन्दलैस्ते
विवाहधूमारुणलोचनश्रीः ॥
अन्वयः
AI
यत्र विभिन्न-कोशैः नव-कन्दलैः विडम्ब्यमाना ते विवाह-धूम-अरुण-लोचन-श्रीः आसार-सिक्त-क्षिति-बाष्प-योगात् माम् अक्षिणोत् ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
आसारेति॥ यत्र श्रृङ्गे विभिन्नकोशैर्विकसितकुङ्भलैर्नवकन्दलैः कन्दलीपुष्पैररुणवर्णैरासारेण धारासंपातेन।
धारासंपात आसारः इत्यमरः। सिक्तायाः क्षितेर्बाष्पस्य धूमवर्णस्य योगाद्धेतोविडम्ब्यमानाऽनुक्रियमाणा ते विवाहधूमेनारुणा लोचनश्रीः। सादृश्यात्स्मर्यमाणेति शेषः। मामक्षिणोदपीडयत्॥
Summary
AI
There, the beauty of your eyes, reddened by the smoke of our wedding fire—a beauty now imitated by the fresh Kandala shoots with their burst-open sheaths—tormented me through its association with the vapor rising from the earth drenched by rain showers.
सारांश
AI
वर्षा के कारण पृथ्वी से निकलती भाप के बीच खिले हुए नवीन कन्दल के फूल, जो विवाह के धुएँ से लाल हुई तुम्हारी आँखों की शोभा के समान थे, मुझे अत्यंत पीड़ित करते थे।
पदच्छेदः
AI
| आसारसिक्तक्षितिबाष्पयोगात् | आसार–सिक्त–क्षिति–बाष्प–योग (५.१) | from contact with the vapor of the earth drenched by showers |
| माम् | अस्मद् (२.१) | me |
| अक्षिणोत् | अक्षिणोत् (√क्षि कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | tormented |
| यत्र | यत्र | where |
| विभिन्नकोशैः | विभिन्न–कोश (३.३) | with their sheaths burst open |
| विडम्ब्यमाना | विडम्ब्यमान (वि√डम्ब्+यक्+शानच्, १.१) | being imitated |
| नवकन्दलैः | नव–कन्दल (३.३) | by the fresh Kandala shoots |
| ते | युष्मद् (६.१) | your |
| विवाहधूमारुणलोचनश्रीः | विवाह–धूम–अरुण–लोचन–श्री (१.१) | the beauty of your eyes, reddened by the smoke of the wedding fire |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | सा | र | सि | क्त | क्षि | ति | बा | ष्प | यो | गा |
| न्मा | म | क्षि | णो | द्य | त्र | वि | भि | न्न | को | शैः |
| वि | ड | म्ब्य | मा | ना | न | व | क | न्द | लै | स्ते |
| वि | वा | ह | धू | मा | रु | ण | लो | च | न | श्रीः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.