तस्यायमन्तर्हितसौधभाजः
प्रसक्तसंगीतमृदङ्गघोषः ।
वियद्गतः पुष्पकचन्द्रशालाः
क्षणं प्रतिश्रुन्मुखराः करोति ॥

अन्वयः AI अयम् प्रसक्त-सङ्गीत-मृदङ्ग-घोषः वियद्गतः (सन्) अन्तर्हित-सौध-भाजः तस्य (नगरस्य) पुष्पक-चन्द्रशालाः क्षणं प्रतिश्रुत्-मुखराः करोति।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तस्येति॥ अन्दतर्हितसौधभाजो जलान्तर्गतप्रासादगतस्य तस्य शातकर्णेरयं प्रस्क्तः संततः संगीतमृदङ्गघोषो वियद्गतः सन् पुष्पकस्य चन्द्रशालाः शिरोगृहाणि। चन्द्रशाला शिरोगृहम् इति हलायुधः। क्षणं प्रतिश्रुद्भिः प्रतिध्वानैर्मुखरा ध्वनन्तीः करोति। स्त्री प्रतिश्रुत्प्रतिध्वाने इत्यमरः (अमरकोशः १.६.२८ ) ॥

Summary AI This sound of continuous music and drums, rising to the sky from that city whose mansions are hidden from view, makes the upper chambers of the Pushpaka chariot resonant with echoes for a moment.

सारांश AI जल के भीतर स्थित उनके अदृश्य महल से आ रही संगीत और मृदंग की यह ध्वनि आकाश में स्थित पुष्पक विमान के झरोखों को प्रतिध्वनि से मुखरित कर रही है।

पदच्छेदः AI

तस्य	तद् (६.१)	of that
अयम्	इदम् (१.१)	this
अन्तर्हितसौधभाजः	अन्तर्हित–सौध–भाज् (६.१)	of the one possessing hidden mansions
प्रसक्तसंगीतमृदङ्गघोषः	प्रसक्त–सङ्गीत–मृदङ्ग–घोष (१.१)	the sound of continuous music and drums
वियद्गतः	वियत्–गत (√गत+क्त, १.१)	gone to the sky
पुष्पकचन्द्रशालाः	पुष्पक–चन्द्रशाला (२.३)	the upper chambers of the Pushpaka
क्षणम्	क्षण (२.१)	for a moment
प्रतिश्रुन्मुखराः	प्रतिश्रुत्–मुखर (२.३)	resonant with echoes
करोति	करोति (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	makes

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
त	स्या	य	म	न्त	र्हि	त	सौ	ध	भा	जः
प्र	स	क्त	सं	गी	त	मृ	द	ङ्ग	घो	षः
वि	य	द्ग	तः	पु	ष्प	क	च	न्द्र	शा	लाः
क्ष	णं	प्र	ति	श्रु	न्मु	ख	राः	क	रो	ति

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect