अमुं सहासप्रहितेक्षणानि
व्याजार्धसंदर्शितमेखलानि ।
नालं विकर्तुं जनितेन्द्रशङ्कं
सुराङ्गनाविभ्रमचेष्टितानि ॥

अन्वयः AI सहास-प्रहित-ईक्षणानि व्याज-अर्ध-संदर्शित-मेखलानि सुराङ्गना-विभ्रम-चेष्टितानि जनित-इन्द्र-शङ्कम् अमुम् विकर्तुम् अलम् न (आसन्)।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अमुमिति॥ जनितेन्द्रशङ्कम्। तपसेति शेषः। अमुं सुतीक्ष्णं सहासं प्रहितानीक्षणानि दृष्टयो येषु तानि। व्याजेन केनचिन्मिषिण। पुंस्यर्धोऽर्धं समेंऽशकेइति विश्वः। अर्धमीषत् संदर्शिता मेखला येषु तानि सुराङअगनानामिन्द्रिप्रेषितानां विभ्रमा विलासा एव चेष्टितानि विकर्तुं स्खलयितुमलं समर्थानि न । बभृवुरिति शेषः ॥

Summary AI The amorous gestures of celestial nymphs—with glances cast with a smile and girdles half-revealed on some pretext—were not able to distract this ascetic, who had aroused suspicion even in Indra.

सारांश AI इंद्र को भयभीत करने वाले इस तपस्वी को अप्सराओं के हाव-भाव, मुस्कान और मेखलाओं के प्रदर्शन जैसे विलासी प्रयास भी विचलित करने में समर्थ न हो सके।

पदच्छेदः AI

अमुम्	अदस् (२.१)	him
सहासप्रहितेक्षणानि	सहास–प्रहित–ईक्षण (१.३)	with glances sent with a smile
व्याजार्धसंदर्शितमेखलानि	व्याज–अर्ध–संदर्शित–मेखल (१.३)	in which girdles were half-revealed on some pretext
न	न	not
अलम्	अलम्	able
विकर्तुम्	विकर्तुम् (वि√कृ+तुमुन्)	to distract
जनितेन्द्रशङ्कम्	जनित–इन्द्र–शङ्क (२.१)	who had caused doubt in Indra
सुराङ्गनाविभ्रमचेष्टितानि	सुराङ्गना–विभ्रम–चेष्टित (१.३)	the amorous gestures of celestial nymphs

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	मुं	स	हा	स	प्र	हि	ते	क्ष	णा	नि
व्या	जा	र्ध	सं	द	र्शि	त	मे	ख	ला	नि
ना	लं	वि	क	र्तुं	ज	नि	ते	न्द्र	श	ङ्कं
सु	रा	ङ्ग	ना	वि	भ्र	म	चे	ष्टि	ता	नि

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect