वामेतरस्तस्य करः प्रहर्तु-
र्नखप्रभाभूषितकङ्कपत्रे ।
सक्ताङ्गुलिः सायकपुङ्ख एव
चित्रार्पितारम्भ इवावतस्थे ॥
वामेतरस्तस्य करः प्रहर्तु-
र्नखप्रभाभूषितकङ्कपत्रे ।
सक्ताङ्गुलिः सायकपुङ्ख एव
चित्रार्पितारम्भ इवावतस्थे ॥
र्नखप्रभाभूषितकङ्कपत्रे ।
सक्ताङ्गुलिः सायकपुङ्ख एव
चित्रार्पितारम्भ इवावतस्थे ॥
अन्वयः
AI
प्रहर्तुः तस्य वाम-इतरः करः नख-प्रभा-भूषित-कङ्क-पत्रे सायक-पुङ्खे एव सक्त-अङ्गुलिः सन् चित्र-अर्पित-आरम्भः इव अवतस्थे।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
वामेति॥ प्रहर्तुस्तस्य वामेतरो दक्षिणः करः। नखप्रभाभिर्भूषितानि विच्छुरितानि कङ्कस्य पक्षिविशेषस्य पत्राणि यस्य तस्मिन्।
कङ्कः पक्षिविशेषे स्याद्गुप्ताकारे युधिष्टिरे इति विश्वः। कङ्कस्तु कर्कटः इति यादवः। सायकस्य पुङ्ख एव कर्तर्याख्ये मूलप्रदेशे। कर्तरी पुङ्खेइति यादवः। सक्ताङ्गुलिः सन्। चित्रार्पितारम्भश्चित्रलिखितशरोद्धरणोद्योग इव। अवतस्थे ॥
Summary
AI
The right hand of the king, who was about to strike, remained fixed with its fingers stuck to the feathered end of the arrow—adorned by the lustre of his fingernails—as if his effort was depicted in a painting.
सारांश
AI
बाण चलाने के लिए उद्यत राजा का दाहिना हाथ बाण के पिछले भाग पर ही चिपक कर रह गया। उनकी उंगलियाँ ऐसी स्थिर हो गईं मानो वे किसी चित्र में अंकित योद्धा हों।
पदच्छेदः
AI
| वाम-इतरः | वाम–इतर (१.१) | the right (other than left) |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| करः | कर (१.१) | hand |
| प्रहर्तुः | प्रहर्तृ (६.१) | of him who was about to strike |
| नख-प्रभा-भूषित-कङ्क-पत्रे | नख–प्रभा–भूषित–कङ्क–पत्र (७.१) | on the heron-feathered end adorned with the lustre of his fingernails |
| सक्त-अङ्गुलिः | सक्त–अङ्गुलि (१.१) | with fingers stuck |
| सायक-पुङ्खे | सायक–पुङ्ख (७.१) | on the feathered end of the arrow |
| एव | एव | just |
| चित्र-अर्पित-आरम्भः | चित्र–अर्पित–आरम्भ (१.१) | whose effort was depicted in a picture |
| इव | इव | as if |
| अवतस्थे | अवतस्थे (अव√स्था कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | remained fixed |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वा | मे | त | र | स्त | स्य | क | रः | प्र | ह | र्तु |
| र्न | ख | प्र | भा | भू | षि | त | क | ङ्क | प | त्रे |
| स | क्ता | ङ्गु | लिः | सा | य | क | पु | ङ्ख | ए | व |
| चि | त्रा | र्पि | ता | र | म्भ | इ | वा | व | त | स्थे |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.