Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

अरिष्टशय्यां परितो विसारिणा
सुजन्मनस्तस्य निजेन तेजसा ।
निशीथदीपाः सहसा हतत्विषो
बभूवुरालेख्यसमर्पिता इव ॥

अन्वयः AI सुजन्मनः तस्य निजेन तेजसा अरिष्ट-शय्यां परितः विसारिणा (सता), निशीथ-दीपाः सहसा हत-त्विषः (सन्तः) आलेख्य-समर्पिताः इव बभूवुः ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अरिष्टेति॥ अरिष्टं सूतिकागृहम् इत्यमरः (अमरकोशः २.२.८ ) । अरिष्टे सूतिकागृहे शय्यां तल्पं परितः सर्वतः। अभितः परितः समयानिकषाप्रतियोगेऽपि(वा.१४२२) इति द्वितीया। विसारिणा। सुजन्मनः शोभनोत्पत्तेः। जनुर्जननजन्मानि जनिरुत्पत्तिरुद्भवः इत्यमरः (अमरकोशः १.४.३१ ) । तस्य शिशोर्निजेन नैसर्गिकेण तेजसा सहसा हतत्विषः क्षीणकान्तयो निशीथदीपा अर्धरात्रप्रदीपाः अर्धरात्रनिशीथौद्वौ इत्यमरः (अमरकोशः २.२.८ ) । आलेख्ये चित्रे समर्पिता इव बभूवुः। निशीथशब्दो दीपानां प्रभाधिक्यसंभावनार्थः॥
Summary AI By the newborn's own radiance, which spread all around the lying-in chamber, the midnight lamps were suddenly deprived of their luster and appeared as if they were merely figures in a painting.
सारांश AI बालक के जन्मकालीन स्वाभाविक तेज से प्रसव कक्ष के दीपक अचानक फीके पड़ गए और वे दीवारों पर बने हुए चित्रों के समान आभाहीन प्रतीत होने लगे।
पदच्छेदः AI
सुजन्मनःसुजन्मन् (६.१) of the well-born one
तस्यतद् (६.१) his
निजेननिज (३.१) by his own
तेजसातेजस् (३.१) radiance
अरिष्टशय्यांअरिष्टशय्या (२.१) the lying-in chamber
परितःपरितः all around
विसारिणाविसारिन् (वि√सृ+णिनि, ३.१) which was spreading
निशीथदीपाःनिशीथदीप (१.३) the midnight lamps
सहसासहसा suddenly
हतत्विषःहतत्विष् (१.३) deprived of their luster
बभूवुःबभूवुः (√भू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) became
आलेख्यसमर्पिताःआलेख्यसमर्पित (१.३) rendered in a painting
इवइव as if
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
रि ष्ट य्यां रि तो वि सा रि णा
सु न्म स्त स्य नि जे ते सा
नि शी दी पाः सा त्वि षो
भू वु रा ले ख्य र्पि ता
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.