रघोरवष्टम्भमयेन पत्रिणा
हृदि क्षतो गोत्रभिदप्यमर्षणः ।
नवाम्बुदानीकमुहूर्तलाञ्छने
धनुष्यमोघं समधत्त सायकम् ॥

अन्वयः AI रघोः अवष्टम्भमयेन पत्रिणा हृदि क्षतः अमर्षणः गोत्रभित् अपि, नव-अम्बुद-अनीक-मुहूर्त-लाञ्छने धनुषि अमोघम् सायकम् समधत्त ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) रघोरिति॥ रघोरवष्टम्भमयेन स्तम्भरूपेण। अवष्टम्भः सुवर्णे च स्तम्भप्रारम्भयोरपि इति विश्वः। पत्रिणा बाणेन हृदि हृदये क्षतो विद्धः। अत एवामर्षणोऽसहनः। क्रुद्ध इत्यर्थः। गोत्रभिदिन्द्रोऽपि । संभावनीये चौरेऽपि गोत्रः क्षोणीधरे मतः इति विश्वः। नवाम्बुदानामनीकस्य वृन्दस्य मुहूर्तं क्षणमात्रं लाञ्छने चिह्रभूते धनुषि। दिव्ये धनुषीत्यर्थः। अमोघमवन्ध्यं सायकं बाणं समधत्त संहितवान् ॥

Summary AI Even the mountain-splitter (Indra), wounded in the chest by Raghu's stunning arrow, became wrathful. He placed an unfailing arrow on his bow, which resembled a rainbow, bearing the fleeting mark of a host of new clouds.

सारांश AI रघु के बाण से हृदय पर चोट खाकर इंद्र अत्यंत क्रोधित हो गए। उन्होंने इंद्रधनुष के समान अपने अमोघ धनुष पर बाण चढ़ाया, जो बादलों के बीच चमकती बिजली जैसा लग रहा था।

पदच्छेदः AI

रघोः	रघु (६.१)	of Raghu
अवष्टम्भमयेन	अवष्टम्भमय (३.१)	paralyzing
पत्रिणा	पत्रिन् (३.१)	by the arrow
हृदि	हृद् (७.१)	in the chest
क्षतः	क्षत (√क्षण्+क्त, १.१)	wounded
गोत्रभित्	गोत्रभिद् (१.१)	the splitter of mountains (Indra)
अपि	अपि	even
अमर्षणः	अमर्षण (१.१)	wrathful
नवाम्बुदानीकमुहूर्तलाञ्छने	नव–अम्बुद–अनीक–मुहूर्त–लाञ्छन (७.१)	on the (bow) which bore the momentary mark of a host of new clouds
धनुषि	धनुस् (७.१)	on the bow
अमोघम्	अमोघ (२.१)	unfailing
समधत्त	समधत्त (सम्√धा कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	placed
सायकम्	सायक (२.१)	arrow

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
र	घो	र	व	ष्ट	म्भ	म	ये	न	प	त्रि	णा
हृ	दि	क्ष	तो	गो	त्र	भि	द	प्य	म	र्ष	णः
न	वा	म्बु	दा	नी	क	मु	हू	र्त	ला	ञ्छ	ने
ध	नु	ष्य	मो	घं	स	म	ध	त्त	सा	य	कम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect