Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

असङ्गमद्रिष्वपि सारवत्तया
न मे त्वदन्येन विसोढमायुधम् ।
अवेहि मां प्रीतमृते तुरंगमा-
त्किमिच्छसीति स्फुटमाह वासवः ॥

अन्वयः AI वासवः स्फुटम् आह - सारवत्तया अद्रिषु अपि असङ्गम् मे आयुधम् त्वत्-अन्येन न विसोढम् । माम् प्रीतम् अवेहि । तुरंगमात् ऋते किम् इच्छसि इति ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) असङ्गमिति॥ सारवत्तयाऽद्रिष्वसङ्गमप्रतिबन्धं मे आयुधं वज्रं त्वदन्येन न विसोढम्। अतो मां प्रीतं संतुष्टमवेहि। तुरंगमादृते दुरंगं वर्जयित्वा। अन्यारादितरर्ते- (अष्टाध्यायी २.३.२९ ) इति पञ्चमी। किमिच्छसीति स्फुटं वासव आह। तुरंगमादन्यददेयं नास्तीति भावः॥
Summary AI Indra said clearly: "My weapon (the Vajra), which moves unobstructed even through hard mountains, has not been withstood by anyone other than you. Know that I am pleased. Except for the horse, what do you wish for?"
सारांश AI इन्द्र ने स्पष्ट रूप से कहा कि पहाड़ों को भी भेद देने वाले मेरे वज्र को तुम्हारे अतिरिक्त कोई और सहन नहीं कर सका। अतः अश्व को छोड़कर, मुझसे अपनी इच्छानुसार कोई भी वर मांगो, मैं तुम पर प्रसन्न हूँ।
पदच्छेदः AI
असङ्गम्असङ्गम् without obstruction
अद्रिषुअद्रि (७.३) on mountains
अपिअपि even
सारवत्तयासारवत्ता (३.१) due to their hardness
not
मेअस्मद् (६.१) my
त्वदन्येनत्वत्अन्य (३.१) by anyone other than you
विसोढम्विसोढ (वि√सह्+क्त, १.१) withstood
आयुधम्आयुध (१.१) weapon (Vajra)
अवेहिअवेहि (अव√इ कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) Know
माम्अस्मद् (२.१) me
प्रीतम्प्रीत (√प्री+क्त, २.१) as pleased
ऋतेऋते except for
तुरंगमात्तुरंगम (५.१) the horse
किम्किम् (२.१) what
इच्छसिइच्छसि (√इष् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) do you wish
इतिइति thus
स्फुटम्स्फुटम् clearly
आहआह (√ब्रू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) said
वासवःवासव (१.१) Vasava (Indra)
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
ङ्ग द्रि ष्व पि सा त्त या
मे त्व न्ये वि सो मा यु धम्
वे हि मां प्री मृ ते तु रं मा
त्कि मि च्छ सी ति स्फु मा वा वः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.