पौरस्त्यानेवमाक्रामंस्तांस्ताञ्जनपदाञ्जयी ।
प्राप तालीवनश्याममुपकण्ठं महोदधेः ॥

अन्वयः AI जयी (रघुः) तान् तान् पौरस्त्यान् जनपदान् एवम् आक्रामन्, ताली-वन-श्यामम् महा-उदधेः उपकण्ठम् प्राप ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) पौरस्त्यानिति॥ जयी जयनशीलः। जिदृक्षिविश्री- (अष्टाध्यायी ३.२.१४७ ) इत्यादिनेनिप्रत्ययः। स रघुरेवम्। पुरो भवान् पौरस्त्यान्प्राच्यान्। दक्षिणापश्चात्पुरसस्त्यक् (अष्टाध्यायी ४.२.९८ ) इति त्यक्प्रत्ययः। तांस्तान्, सर्वानित्यर्थः। वीप्सायां द्विरुक्तिः। जनपदान्देशानाक्रामन्। तालीवनैः श्यामं महोदधेरुपकण्ठमन्तिकं प्राप॥
Summary AI Thus attacking those eastern kingdoms, the victorious Raghu reached the shore of the great ocean, which was dark with forests of palm trees.
सारांश AI इस प्रकार पूर्व के जनपदों को जीतते हुए वे ताड़ के वनों से श्याम वर्ण वाले समुद्र तट पर जा पहुँचे।
पदच्छेदः AI
पौरस्त्यान्पौरस्त्य (२.३) eastern
एवम्एवम् thus
आक्रामन्आक्रामत् (आ√क्रम्+शतृ, १.१) attacking
तान्तद् (२.३) those
तान्तद् (२.३) those
जनपदान्जनपद (२.३) kingdoms
जयीजयिन् (१.१) The victorious one
प्रापप्राप (प्र√आप् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) reached
तालीवनश्यामम्तालीवनश्याम (२.१) dark with palm forests
उपकण्ठम्उपकण्ठ (२.१) the shore
महोदधेःमहत्उदधि (६.१) of the great ocean
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
पौ स्त्या ने मा क्रा मं
स्तां स्ता ञ्ज दा ञ्ज यी
प्रा ता ली श्या
मु ण्ठं हो धेः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.