स विश्वजितमाजह्ने यज्ञं सर्वस्वदक्षिणम् ।
आदानं हि विसर्गाय सतां वारिमुचामिव ॥

अन्वयः AI सः सर्वस्वदक्षिणम् विश्वजितम् यज्ञम् आजह्रे। हि सताम् आदानम् वारिमुचाम् इव विसर्गाय (भवति)।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) स इति॥ स रघुः सर्वस्वं दक्षिणा यस्य तं सर्वस्वदक्षिणम्। विश्वजित्सर्वस्वदक्षिणःइति श्रुतेः। विश्वजितं नाम यज्ञमाजह्ने। कृतवानित्यर्थः। युक्तं चैतदित्याह-सतां साधूनाम्। वारिमुचां मेघानामिव। आदानमर्जनं विसर्गाय त्यागाय हि। पात्रविनियोगायेत्यर्थः॥
Summary AI Raghu performed the Vishvajit sacrifice, in which the fee was all his possessions. For, the accumulation of wealth by the virtuous is for giving it away, just as clouds gather water only to rain it down.
सारांश AI रघु ने 'विश्वजित' यज्ञ किया जिसमें अपना सर्वस्व दान कर दिया जाता है; क्योंकि सज्जनों द्वारा धन का संचय बादलों की भांति केवल दूसरों को देने के लिए ही होता है।
पदच्छेदः AI
सःतद् (१.१) he
विश्वजितम्विश्वजित् (२.१) the Vishvajit
आजह्रेआजह्रे (आ√हृ कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) performed
यज्ञम्यज्ञ (२.१) sacrifice
सर्वस्वदक्षिणम्सर्वस्वदक्षिण (२.१) in which all possessions are the sacrificial fee
आदानम्आदान (१.१) the act of taking
हिहि for
विसर्गायविसर्ग (४.१) for giving away
सताम्सत् (६.३) of the virtuous
वारिमुचाम्वारिमुच् (६.३) of the clouds
इवइव like
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
वि श्व जि मा ह्ने
ज्ञं र्व स्व क्षि णम्
दा नं हि वि र्गा
तां वा रि मु चा मि
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.