एवं तयोक्ते तमवेक्ष्य किंचि-
द्विस्रंसिदूर्वाङ्कमधूकमाला ।
क्रजुप्रणामक्रिययैव तन्वी
प्रत्यादिदेशैनमभाषमाणा ॥
एवं तयोक्ते तमवेक्ष्य किंचि-
द्विस्रंसिदूर्वाङ्कमधूकमाला ।
क्रजुप्रणामक्रिययैव तन्वी
प्रत्यादिदेशैनमभाषमाणा ॥
द्विस्रंसिदूर्वाङ्कमधूकमाला ।
क्रजुप्रणामक्रिययैव तन्वी
प्रत्यादिदेशैनमभाषमाणा ॥
अन्वयः
AI
तया एवम् उक्ते, तन्वी किञ्चित् विस्रंसिदूर्वाङ्कमधूकमाला सती तम् अवेक्ष्य अभाषमाणा ऋजुप्रणामक्रियया एव एनं प्रत्यादिदेश ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
एवमिति॥ एवं तया सुनन्दयोक्ते सति तं परंतपमवेक्ष्य किंचिद्विस्रंसिनी दूर्वाङ्का दूर्वाचिह्ना मधूकमाला गुहपुष्पमाला यस्याः सा।
मधूके तु गुडपुष्पमधुद्रुमौ इत्यमरः (अमरकोशः २.४.२७ ) । वरेण शिथिलप्रयत्नेति भावः। तन्वीन्दुमती। एनं नृमभाषमाणम्। ऋज्व्या भावशून्यया प्रणामक्रिययैव प्रत्यादिदेश परिजहार ॥
Summary
AI
When Sunanda had spoken thus, the slender princess, whose garland of Madhuka flowers and Durva grass was slipping slightly, looked at the king and, without speaking, rejected him with just a simple bow.
सारांश
AI
सुनंदा के ऐसा कहने पर, सुकुमारी इंदुमती ने राजा को देखकर बिना कुछ बोले केवल एक विनम्र प्रणाम के द्वारा उन्हें अस्वीकार कर दिया, जिससे उनके गले की माला थोड़ी खिसक गई।
पदच्छेदः
AI
| एवम् | एवम् | thus |
| तया | तद् (३.१) | by her |
| उक्ते | उक्त (√वच्+क्त, ७.१) | when it was said |
| तम् | तद् (२.१) | him |
| अवेक्ष्य | अवेक्ष्य (अव√ईक्ष्+ल्यप्) | having looked at |
| किञ्चित् | किञ्चित् | a little |
| विस्रंसिदूर्वाङ्कमधूकमाला | विस्रंसिन्–दूर्वा–अङ्क–मधूक–माला (१.१) | whose garland of Madhuka flowers with Durva grass shoots was slightly slipping |
| ऋजुप्रणामक्रियया | ऋजु–प्रणाम–क्रिया (३.१) | by the act of a simple bow |
| एव | एव | only |
| तन्वी | तन्वी (१.१) | the slender one |
| प्रत्यादिदेश | प्रत्यादिदेश (प्रति+आ√दिश् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | rejected |
| एनम् | एनद् (२.१) | him |
| अभाषमाणा | अभाषमाण (अ√भाष्+शानच्, १.१) | not speaking |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ए | वं | त | यो | क्ते | त | म | वे | क्ष्य | किं | चि |
| द्वि | स्रं | सि | दू | र्वा | ङ्क | म | धू | क | मा | ला |
| क्र | जु | प्र | णा | म | क्रि | य | यै | व | त | न्वी |
| प्र | त्या | दि | दे | शै | न | म | भा | ष | मा | णा |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.