अनेन पर्यासयताश्रुबिन्दू-
न्मुक्ताफलस्थूलतमान्स्तनेषु ।
प्रत्यर्पिताः शत्रुविलासिनीना-
मुन्मुच्य सूत्रेण विनैव हाराः ॥

अन्वयः AI अनेन शत्रुविलासिनीनां स्तनेषु मुक्ताफलस्थूलतमान् अश्रुबिन्दून् पर्यासयता, सूत्रेण विना एव उन्मुच्य हाराः प्रत्यर्पिताः इव ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अनेनेति॥ शत्रुविलासिनीनां स्तनेषु मुक्ताफलस्थूलतमानश्रुबिन्दून्। अस्रमश्रुणि शोणिते इति विश्वः। प्रयासयता प्रस्तारयता। भर्तृवधादिति भावः। अनेनाङ्गनाथेनोन्मुच्याक्षिप्य सूत्रेण विना हारा एव प्रत्यर्पिताः। अविच्छइन्नाश्रुबिन्दुप्रवर्तनादुत्सूत्रहारार्पणमेव कृतमिवेत्युत्प्रेक्षा गम्यते ॥

Summary AI "By causing teardrops, as large as the biggest pearls, to fall upon the breasts of his enemies' wives, it is as if he returns their necklaces to them, but unstrung and without a thread."

सारांश AI इन्होंने युद्ध में शत्रुओं को मारकर उनकी स्त्रियों की आंखों से मोतियों जैसे बड़े आंसू गिराए, मानो उनके स्तनों पर बिना धागे के ही फिर से मोतियों के हार सजा दिए हों।

पदच्छेदः AI

अनेन	इदम् (३.१)	by him
पर्यासयता	पर्यासयत् (परि√अस्+णिच्+शतृ, ३.१)	causing to fall down
अश्रुबिन्दून्	अश्रु–बिन्दु (२.३)	teardrops
मुक्ताफलस्थूलतमान्	मुक्ताफल–स्थूलतम (२.३)	as large as the biggest pearls
स्तनेषु	स्तन (७.३)	on the breasts
प्रत्यर्पिताः	प्रत्यर्पित (प्रति√ऋ+णिच्+क्त, १.३)	returned
शत्रुविलासिनीनाम्	शत्रु–विलासिनी (६.३)	of the wives of his enemies
उन्मुच्य	उन्मुच्य (उद्√मुच्+ल्यप्)	having been taken off
सूत्रेण	सूत्र (३.१)	with the thread
विना	विना	without
एव	एव	even
हाराः	हार (१.३)	necklaces

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	ने	न	प	र्या	स	य	ता	श्रु	बि	न्दू
न्मु	क्ता	फ	ल	स्थू	ल	त	मा	न्स्त	ने	षु
प्र	त्य	र्पि	ताः	श	त्रु	वि	ला	सि	नी	ना
मु	न्मु	च्य	सू	त्रे	ण	वि	नै	व	हा	राः

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect