तस्याः प्रकामं प्रियदर्शनोऽपि
न स क्षितीशो रुचये बभूव ।
शरत्प्रमृष्टाम्बुधरोपरोधः
शशीव पर्याप्तकलो नलिन्याः ॥

अन्वयः AI प्रकामं प्रियदर्शनः अपि सः क्षितीशः तस्याः रुचये न बभूव, शरत्प्रमृष्टाम्बुधरोपरोधः पर्याप्तकलः शशी नलिन्याः (रुचये न भवति) इव।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तस्या इति॥ प्रकामं प्रियं प्रीतिकरं दर्शनं यस्य सोऽपि। दर्शनीयोऽपीकत्यर्थः। स क्षितीशः। शरदा प्रमृष्टाम्बुधरोपरोधो निरस्तमेघावरणः पर्याप्तरुचिं नाजीजनदित्यर्थः। लोको भिन्नरुचिरिति भावः ॥

Summary AI Although that king was very handsome, he was not to her liking, just as the full moon, unobstructed by clouds in autumn, is not pleasing to the day-blooming lotus.

सारांश AI अत्यंत सुंदर होने पर भी वह राजा इंदुमती को वैसे ही प्रिय नहीं लगा, जैसे शरद ऋतु के बादलों से मुक्त चंद्रमा कमलिनी को नहीं भाता।

पदच्छेदः AI

तस्याः	तद् (६.१)	to her
प्रकामम्	प्रकामम्	very much
प्रियदर्शनः	प्रिय–दर्शन (१.१)	handsome
अपि	अपि	although
न	न	not
सः	तद् (१.१)	that
क्षितीशः	क्षिति–ईश (१.१)	king
रुचये	रुचि (४.१)	for pleasure
बभूव	बभूव (√भू कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	was
शरत्प्रमृष्टाम्बुधरोपरोधः	शरत्–प्रमृष्ट–अम्बुधर–उपरोध (१.१)	whose obstruction by clouds is cleared away by autumn
शशी	शशिन् (१.१)	the moon
इव	इव	like
पर्याप्तकलः	पर्याप्त–कल (१.१)	full-orbed
नलिन्याः	नलिनी (६.१)	of the lotus plant

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
त	स्याः	प्र	का	मं	प्रि	य	द	र्श	नो	ऽपि
न	स	क्षि	ती	शो	रु	च	ये	ब	भू	व
श	र	त्प्र	मृ	ष्टा	म्बु	ध	रो	प	रो	धः
श	शी	व	प	र्या	प्त	क	लो	न	लि	न्याः

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect