पाण्ड्योऽयमंसार्पितलम्बहारः
क्लृप्ताङ्गरागो हरिचन्दनेन ।
आभाति बालातपरक्तसानुः
सनिर्झरोद्गार इवाद्रिराजः ॥
पाण्ड्योऽयमंसार्पितलम्बहारः
क्लृप्ताङ्गरागो हरिचन्दनेन ।
आभाति बालातपरक्तसानुः
सनिर्झरोद्गार इवाद्रिराजः ॥
क्लृप्ताङ्गरागो हरिचन्दनेन ।
आभाति बालातपरक्तसानुः
सनिर्झरोद्गार इवाद्रिराजः ॥
अन्वयः
AI
हरिचन्दनेन क्लृप्त-अङ्ग-रागः अंस-अर्पित-लम्ब-हारः अयम् पाण्ड्यः, बाल-आतप-रक्त-सानुः स-निर्झर-उद्गारः अद्रि-राजः इव, आभाति ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
पाण्ड्य इति॥ अंसयोरर्पिता लम्बन्त इति लम्बा हारा यस्य सः। हरिचन्दनेन गोशीर्षाख्येन चन्दनेन।
तैलपर्णकगोशीर्षे हरिचन्दनमस्त्रियाम् इत्यमरः (अमरकोशः २.३.५ ) । क्लृप्ताङ्गरागः सिद्धानुलेपनोऽयं पाण्डूनां जनपदानां राजा पाण्ड्यः। पाण्डोर्जनपदशब्दात्क्षत्रियाड्ड्यण्वक्तव्यः(वा.२६७१) इति ड्यण्प्रत्ययः। तस्य राजन्यपत्यवत् इति वचनात्। बालातपेन रक्ता अरुणाः सानवो यस्य स सनिर्झरोद्गारः प्रवाहस्यन्दनसहितः। वारिप्रवाहो निर्झरो झरः इत्यमरः (अमरकोशः २.३.५ ) । अद्रिराज इवाभाति ॥
Summary
AI
This Pandya king, his body anointed with yellow sandalwood paste and a long necklace placed on his shoulders, shines like the king of mountains (Malaya), its peaks reddened by the morning sun and accompanied by gushing waterfalls.
सारांश
AI
कंधे पर मोतियों का हार और शरीर पर चंदन लगाए हुए ये पांड्य राजा ऐसे शोभायमान हैं, जैसे सूर्य की किरणों से रंगा हुआ कोई झरनों वाला पर्वत हो।
पदच्छेदः
AI
| पाण्ड्यः | पाण्ड्य (१.१) | the Pandya king |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| अंसार्पितलम्बहारः | अंस–अर्पित–लम्ब–हार (१.१) | on whose shoulders is placed a long necklace |
| क्लृप्ताङ्गरागः | क्लृप्त–अङ्ग–राग (१.१) | whose body-paint is applied |
| हरिचन्दनेन | हरिचन्दन (३.१) | with yellow sandalwood |
| आभाति | आभाति (आ√भा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | shines |
| बालातपरक्तसानुः | बाल–आतप–रक्त–सानु (१.१) | whose peaks are reddened by the morning sun |
| सनिर्झरोद्गारः | स–निर्झर–उद्गार (१.१) | accompanied by gushing waterfalls |
| इव | इव | like |
| अद्रिराजः | अद्रि–राज (१.१) | the king of mountains |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पा | ण्ड्यो | ऽय | मं | सा | र्पि | त | ल | म्ब | हा | रः |
| क्लृ | प्ता | ङ्ग | रा | गो | ह | रि | च | न्द | ने | न |
| आ | भा | ति | बा | ला | त | प | र | क्त | सा | नुः |
| स | नि | र्झ | रो | द्गा | र | इ | वा | द्रि | रा | जः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.