अर्धाञ्चिता सत्वरमुत्थितायाः
पदे पदे दुर्निमिते गलन्ती ।
कस्याश्चिदासीद्रशना तदानी-
मङ्गुष्ठमूलार्पितसूत्रशेषा ॥

अन्वयः AI सत्वरम् उत्थितायाः कस्याश्चित् दुर्निमिते पदे पदे गलन्ती अर्ध-अञ्चिता रशना तदानीम् अङ्गुष्ठ-मूल-अर्पित-सूत्र-शेषा आसीत् ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अर्धेति॥ सत्वरमुत्थितायाः कस्याश्चिदर्धाञ्चिता मणिभिरर्धगुम्फिता दुर्निमित्ते संभ्रमाद्दुरुत्क्षिप्ते। डुमिञ्प्रक्षेपणे इति धातोः कर्मणि क्तः। पदे पदे प्रतिपदम्। वीप्सायां द्विर्भावः। गलन्ती गलद्रत्ना सती रशना मेखला तदानीं गमनसमयेऽङ्गुष्ठमूलेऽर्पितं सूत्रमेव शेषो यस्याः सा। आसीत् ॥

Summary AI For one lady who had risen in haste, her half-strung girdle, slipping at every misplaced step, was at that moment reduced to just its remaining thread caught around the base of her big toe.

सारांश AI शीघ्रता से उठने के कारण एक स्त्री की करधनी टूटकर बिखर गई और उसका केवल सूत्र उसके पैर के अँगूठे में उलझा रह गया, जिसे वह गिरते हुए भी सँभाल न सकी।

पदच्छेदः AI

अर्धाञ्चिता	अर्ध–अञ्चिता (१.१)	half-strung
सत्वरम्	सत्वर	hastily
उत्थितायाः	उत्थित (उद्√स्था+क्त, ६.१)	of one who had risen
पदे	पद (७.१)	at every step
पदे	पद (७.१)	at every step
दुर्निमिते	दुर्निमित (७.१)	misplaced
गलन्ती	गलन्ती (√गल्+शतृ, १.१)	slipping
कस्याश्चित्	किञ्चित् (६.१)	of a certain lady
आसीत्	आसीत् (√अस् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	was
रशना	रशना (१.१)	the girdle
तदानीम्	तदानीम्	at that moment
अङ्गुष्ठमूलार्पितसूत्रशेषा	अङ्गुष्ठ–मूल–अर्पित–सूत्र–शेषा (१.१)	with its remaining thread caught at the base of her big toe

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	र्धा	ञ्चि	ता	स	त्व	र	मु	त्थि	ता	याः
प	दे	प	दे	दु	र्नि	मि	ते	ग	ल	न्ती
क	स्या	श्चि	दा	सी	द्र	श	ना	त	दा	नी
म	ङ्गु	ष्ठ	मू	ला	र्पि	त	सू	त्र	शे	षा

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect