तौ त्नातकैर्बन्धुमता च राज्ञा
पुरंध्रिभिश्च क्रमशः प्रयुक्तम् ।
कन्याकुमारौ कनकासनस्था-
वार्द्राक्षतारोपणमन्वभूताम् ॥

अन्वयः AI कनक-आसन-स्थौ तौ कन्या-कुमारौ स्नातकैः बन्धुमता राज्ञा च पुरंध्रिभिः च क्रमशः प्रयुक्तम् आर्द्र-अक्षत-आरोपणम् अन्वभूताम् ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) ताविति॥ कनकासनस्थौ तौ क्याकुमारौ स्नातकैर्गृहस्थविशेषैः। स्नातकस्त्वाप्लुतो व्रती इत्यमरः (अमरकोशः २.७.४७ ) । बन्धुमता। बन्धुपुरः सरेणेत्यर्थः। राज्ञा च पुरंध्रिभिः पतिपुत्रवतीभिर्नारीभिश्च क्रमशः प्रयुक्तं स्नातकादीनां पूर्वपूर्ववैशिष्ट्यात्क्रमेण कृतमार्द्राक्षतानामारोपणमन्वभूतामनुभूतवन्तौ ॥

Summary AI Seated on golden thrones, the maiden and the prince experienced the ritual of having wet, unbroken rice grains placed on them, performed in succession by the learned Brahmins, the king with his relatives, and the married women.

सारांश AI स्वर्ण के आसनों पर विराजमान उस वर-वधू पर विद्वान ब्राह्मणों, राजा भोज और सुहागिन स्त्रियों ने मंगलकारी गीले अक्षत छिड़क कर आशीर्वाद प्रदान किया।

पदच्छेदः AI

तौ	तद् (१.२)	those two
स्नातकैः	स्नातक (३.३)	by the Snatakas (learned Brahmins)
बन्धुमता	बन्धुमत् (३.१)	with his relatives
च	च	and
राज्ञा	राजन् (३.१)	by the king
पुरंध्रिभिः	पुरंध्री (३.३)	by the married women
च	च	and
क्रमशः	क्रमशः	in succession
प्रयुक्तम्	प्रयुक्त (प्र√युज्+क्त, २.१)	performed
कन्याकुमारौ	कन्या–कुमार (१.२)	the maiden and the prince
कनकासनस्थौ	कनक–आसन–स्थ (१.२)	seated on golden seats
आर्द्राक्षतारोपणम्	आर्द्र–अक्षत–आरोपण (२.१)	the placing of wet, unbroken rice grains
अन्वभूताम्	अन्वभूताम् (अनु√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. द्वि.)	experienced

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
तौ	त्ना	त	कै	र्ब	न्धु	म	ता	च	रा	ज्ञा
पु	रं	ध्रि	भि	श्च	क्र	म	शः	प्र	यु	क्तम्
क	न्या	कु	मा	रौ	क	न	का	स	न	स्था
वा	र्द्रा	क्ष	ता	रो	प	ण	म	न्व	भू	ताम्

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect