लिङ्गैर्मुदः संवृतविक्रियास्ते
ह्रदाः प्रसन्ना इव गूढनक्ताः ।
वैदर्भमामन्त्र्य ययुस्तदीयां
प्रत्यर्प्य पूजामुपदाछलेन ॥
लिङ्गैर्मुदः संवृतविक्रियास्ते
ह्रदाः प्रसन्ना इव गूढनक्ताः ।
वैदर्भमामन्त्र्य ययुस्तदीयां
प्रत्यर्प्य पूजामुपदाछलेन ॥
ह्रदाः प्रसन्ना इव गूढनक्ताः ।
वैदर्भमामन्त्र्य ययुस्तदीयां
प्रत्यर्प्य पूजामुपदाछलेन ॥
अन्वयः
AI
संवृत-विक्रियाः ते (महीपतयः) मुदः लिङ्गैः गूढ-नक्राः प्रसन्नाः ह्रदाः इव (आसन्) । (ते) वैदर्भम् आमन्त्र्य, तदीयाम् पूजाम् उपदा-छलेन प्रत्यर्प्य ययुः ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
लिङ्गैरिति॥ मुदः संतोषस्य लिङ्गैश्चिह्नैः कपटहासादिभिः संवृतविक्रिया निगूहितमत्सराः। अत एव प्रसन्ना बहिर्निर्मला गूढनक्रा अन्तर्लीनग्राहा ह्रदा इव स्थइतास्ते नृपा वैदर्भं भोजमामन्त्र्यापृच्छय तदीयां वैदर्भीयां पूजामुपदाछलेनोपायनमिषेण प्रत्यर्प्य ययुर्गतवन्तः ॥
Summary
AI
Those kings, concealing their disappointment with signs of joy, were like calm lakes with crocodiles hidden within. Taking leave of the king of Vidarbha, they departed, returning his honors under the pretext of giving farewell gifts.
सारांश
AI
अपने ईर्ष्या भाव को प्रसन्नता से छिपाए वे राजा उन तालाबों के समान थे जिनमें मगरमच्छ छिपे हों। वे विदा लेकर और उपहार के बदले उपहार देकर वहां से चले गए।
पदच्छेदः
AI
| लिङ्गैः | लिङ्ग (३.३) | by signs |
| मुदः | मुद् (६.१) | of joy |
| संवृतविक्रियाः | संवृत–विक्रिया (१.३) | who concealed their feelings |
| ते | तद् (१.३) | they (the kings) |
| ह्रदाः | ह्रद (१.३) | lakes |
| प्रसन्नाः | प्रसन्न (१.३) | calm |
| इव | इव | like |
| गूढनक्राः | गूढ–नक्र (१.३) | with hidden crocodiles |
| वैदर्भम् | वैदर्भ (२.१) | the king of Vidarbha |
| आमन्त्र्य | आमन्त्र्य (आ√मन्त्र्+ल्यप्) | having taken leave of |
| ययुः | ययुः (√या कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | went |
| तदीयाम् | तदीय (२.१) | his |
| प्रत्यर्प्य | प्रत्यर्प्य (प्रति√ऋ+णिच्+ल्यप्) | having returned |
| पूजाम् | पूजा (२.१) | honor |
| उपदाछलेन | उपदा–छल (३.१) | under the pretext of a gift |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| लि | ङ्गै | र्मु | दः | सं | वृ | त | वि | क्रि | या | स्ते |
| ह्र | दाः | प्र | स | न्ना | इ | व | गू | ढ | न | क्ताः |
| वै | द | र्भ | मा | म | न्त्र्य | य | यु | स्त | दी | यां |
| प्र | त्य | र्प्य | पू | जा | मु | प | दा | छ | ले | न |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.