भर्तापि तावत्क्रथकैशिकाना-
मनुष्ठितानन्तरजाविवाहः ।
सत्त्वानुरूपाहरणीकृतश्रीः
प्रास्थापयद्राघवमन्वगाञ्च ॥

अन्वयः AI तावत् क्रथकैशिकानाम् भर्ता, अनुष्ठित-अनन्तरजा-विवाहः, सत्त्व-अनुरूप-आहरणीकृत-श्रीः (सन्), राघवम् प्रास्थापयत्, च अन्वगात्।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) भर्तेति॥ अनुष्ठितः संपादितोऽनन्तरजाया अनुजाया विवाहो येन स तथोक्तः क्रथकैशिकानां देशानां भर्ता स्वामी भोजोऽपि तावत् तदा सत्त्वानुरूपमुत्साहानुरूपं यथा तथा। आ समन्तात्। अनेनानियतवस्तुदानमित्यर्थः। हरणं कन्यायै देयं धनम्। यौतकादि तु यद्देयं सुदायो हरणं च तत् इत्यमरः (अमरकोशः २.८.२८ ) । आहरणीकृता श्रीर्येन तथोक्तः सन्, राघवमजं प्रास्थापयत् प्रस्थापितवान्। स्वयमन्वगादनुजगाम च ॥

Summary AI The king of the Vidarbhas (Bhoja), having performed his younger sister's wedding and presented gifts befitting Aja's prowess, sent Raghava off and also followed him for some distance.

सारांश AI विवाह के पश्चात राजा भोज ने अपनी सामर्थ्य के अनुसार अज को विदाई का धन-ऐश्वर्य प्रदान किया और स्वयं भी उनके सम्मान में कुछ दूर तक पीछे-पीछे गए।

पदच्छेदः AI

भर्ता	भर्तृ (१.१)	the lord (Bhoja)
अपि	अपि	also
तावत्	तावत्	for some distance
क्रथकैशिकानाम्	क्रथकैशिक (६.३)	of the Krathakaishikas (Vidarbhas)
अनुष्ठित-अनन्तरजा-विवाहः	अनुष्ठित–अनन्तरजा–विवाह (१.१)	who had performed the marriage of his younger sister
सत्त्व-अनुरूप-आहरणीकृत-श्रीः	सत्त्व–अनुरूप–आहरणीकृत–श्री (१.१)	who had presented gifts befitting his prowess
प्रास्थापयत्	प्रास्थापयत् (प्र√स्था +णिच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	sent off
राघवम्	राघव (२.१)	Raghava (Aja)
अन्वगात्	अन्वगात् (अनु√गम् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	followed
च	च	and

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
भ	र्ता	पि	ता	व	त्क्र	थ	कै	शि	का	ना
म	नु	ष्ठि	ता	न	न्त	र	जा	वि	वा	हः
स	त्त्वा	नु	रू	पा	ह	र	णी	कृ	त	श्रीः
प्रा	स्था	प	य	द्रा	घ	व	म	न्व	गा	ञ्च

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect