तस्याः स रक्षार्थमनल्पयोध-
मादिश्य पित्र्यं सचिवं कुमारः ।
प्रत्यग्रहीत्पार्थिववाहिनीं तां
भागीरथीं शोण इवोत्तरंगः ॥

अन्वयः AI सः कुमारः तस्याः रक्षार्थम् अनल्प-योधम् पित्र्यम् सचिवम् आदिश्य, उत्-तरंगः शोणः भागीरथीम् इव, ताम् पार्थिव-वाहिनीम् प्रत्यग्रहीत्।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तस्या इति॥ स कुमारोऽजस्तस्या इन्दुमत्या रक्षार्थमनल्पयोधं बहुभटम्। पितुरागंत पित्र्यम्। आप्तमित्यर्थः। सचिवमादिश्याज्ञाप्य तां पार्थिव वाहिनीं रामसेनाम्। ध्वजिनी वाहिनी सेना इत्यमरः (अमरकोशः २.८.७८ ) । भागीरथीमुत्तरंगः शोणः शोणाख्यो नद इव। प्रत्यग्रहीदभियुक्तवान् ॥
Summary AI Prince Aja, having commanded his father's minister with numerous soldiers for her protection, confronted that army of kings, just as the high-waved Shona river confronts the Ganges.
सारांश AI वधू की रक्षा के लिए पिता के विश्वासपात्र मंत्री को सेना सहित नियुक्त कर, राजकुमार अज शत्रु सेना की ओर वैसे ही बढ़े जैसे शोण नद गंगा की ओर बढ़ता है।
पदच्छेदः AI
तस्याःतद् (६.१) her
सःतद् (१.१) he
रक्षार्थम्रक्षाअर्थम् for the sake of protection
अनल्प-योधम्अनल्पयोध (२.१) with numerous soldiers
आदिश्यआदिश्य (आ√दिश्+ल्यप्) having commanded
पित्र्यम्पित्र्य (२.१) paternal
सचिवम्सचिव (२.१) minister
कुमारःकुमार (१.१) the prince (Aja)
प्रत्यग्रहीत्प्रत्यग्रहीत् (प्रति√ग्रह् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) confronted
पार्थिव-वाहिनीम्पार्थिववाहिनी (२.१) the army of the kings
ताम्तद् (२.१) that
भागीरथीम्भागीरथी (२.१) the Bhagirathi (Ganges)
शोणःशोण (१.१) the Shona river
इवइव like
उत्-तरंगःउद्तरंग (१.१) with high waves
छन्दः इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
स्याः क्षा र्थ ल्प यो
मा दि श्य पि त्र्यं चि वं कु मा रः
प्र त्य ग्र ही त्पा र्थि वा हि नीं तां
भा गी थीं शो वो त्त रं गः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.