नदत्सु तूर्येष्वविभाव्यवाचो
नोदीरयन्ति स्म कुलोपदेशान् ।
बाणाक्षरैरेव परस्परस्य
नामोर्जितं चापभृतः शशंसुः ॥
नदत्सु तूर्येष्वविभाव्यवाचो
नोदीरयन्ति स्म कुलोपदेशान् ।
बाणाक्षरैरेव परस्परस्य
नामोर्जितं चापभृतः शशंसुः ॥
नोदीरयन्ति स्म कुलोपदेशान् ।
बाणाक्षरैरेव परस्परस्य
नामोर्जितं चापभृतः शशंसुः ॥
अन्वयः
AI
तूर्येषु नदत्सु अविभाव्य-वाचः चाप-भृतः कुल-उपदेशान् न उदीरयन्ति स्म। (ते) बाण-अक्षरैः एव परस्परस्य ऊर्जितम् नाम शशंसुः।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
नदत्स्विति॥ तूर्येषु नदत्सु सत्सु, अविभाव्यवाचोऽनवधार्यगिरश्चापभृतो धानुष्काः कुलमुपदिश्यते प्रख्याप्यते यैस्ते कुलोपदेशास्तान्कुलनामानि नोदीरयन्ति स्म नोञ्चारयामासुः। श्रोतुमशक्यत्वाद्वाचो नाब्रुवन्नित्यर्थः। किंतु बाणाक्षरैर्बाणेषु लिखिताक्षरैरेव परस्परस्यान्योन्यस्योर्जितं प्रख्यातं नाम शशंसुरूचुः ॥
Summary
AI
As the war-trumpets blared, the archers, their voices being indistinguishable, did not utter proclamations of their lineage. Instead, they announced their glorious names to each other only with the letters inscribed on their arrows.
सारांश
AI
रणवाद्यों के शोर में आवाजें दब जाने के कारण योद्धा अपने कुल का परिचय न दे सके। उन्होंने अपने बाणों पर खुदे हुए अक्षरों से ही एक-दूसरे को अपना नाम बताया।
पदच्छेदः
AI
| नदत्सु | नदत् (√नद्+शतृ, ७.३) | while sounding |
| तूर्येषु | तूर्य (७.३) | the war-trumpets |
| अविभाव्य-वाचः | अविभाव्य–वाच् (१.३) | with their voices indistinguishable |
| न | न | not |
| उदीरयन्ति | उदीरयन्ति (उद्√ईर् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | did utter |
| स्म | स्म | (past tense marker) |
| कुल-उपदेशान् | कुल–उपदेश (२.३) | proclamations of lineage |
| बाण-अक्षरैः | बाण–अक्षर (३.३) | with the letters of their arrows |
| एव | एव | only |
| परस्परस्य | परस्पर (६.१) | of each other |
| नाम | नामन् (२.१) | the name |
| ऊर्जितम् | ऊर्जित (२.१) | and glorious deeds |
| चाप-भृतः | चाप–भृत् (१.३) | the archers |
| शशंसुः | शशंसुः (√शंस् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | announced |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | द | त्सु | तू | र्ये | ष्व | वि | भा | व्य | वा | चो |
| नो | दी | र | य | न्ति | स्म | कु | लो | प | दे | शान् |
| बा | णा | क्ष | रै | रे | व | प | र | स्प | र | स्य |
| ना | मो | र्जि | तं | चा | प | भृ | तः | श | शं | सुः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.