ततः प्रियोपात्तरसेऽधरोष्ठे
निवेश्य दध्मौ जलजं कुमारः ।
तेन स्वहस्तार्जितमेकवीरः
पिबन्यशो मूर्तमिवाबभासे ॥
ततः प्रियोपात्तरसेऽधरोष्ठे
निवेश्य दध्मौ जलजं कुमारः ।
तेन स्वहस्तार्जितमेकवीरः
पिबन्यशो मूर्तमिवाबभासे ॥
निवेश्य दध्मौ जलजं कुमारः ।
तेन स्वहस्तार्जितमेकवीरः
पिबन्यशो मूर्तमिवाबभासे ॥
अन्वयः
AI
ततः कुमारः प्रियया उपात्तरसे अधरोष्ठे जलजम् निवेश्य दध्मौ। तेन एकवीरः स्वहस्तार्जितम् मूर्तम् यशः पिबन् इव आबभासे।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
तत इति॥ ततः कुमारोऽजः प्रिययेन्दुमत्योपात्तरस आस्वादितमाधुर्ये। अतिश्लाघ्य इति भावः। अधरोष्ठे जलजं शङ्खं निवेश्य।
जलजं शङ्खपद्मयोःइति विश्वः। दध्मौ मुखमारुतेन पूरयामास। तेनौष्ठनिविष्टेन शङ्खेनैकवीरः स स्वहस्तार्जितं मूर्तं मूर्तिमद्यशः पिबन्निवाबभासे । यशसः शुभ्रत्वादिति भावः ॥
Summary
AI
Then, Prince Aja placed the conch to his lower lip, whose nectar had been tasted by his beloved, and blew it. By that act, the sole hero appeared as if he were drinking the embodied fame he had earned with his own hands.
सारांश
AI
राजकुमार ने अपने लाल अधरों पर शंख रखकर उसे बजाया। उस समय ऐसा प्रतीत हो रहा था मानो वह अद्वितीय वीर स्वयं के पुरुषार्थ से अर्जित मूर्त यश का पान कर रहा हो।
पदच्छेदः
AI
| ततः | ततः | Then |
| प्रियोपात्तरसे | प्रिया–उपात्तरस (७.१) | on (the lip) whose nectar was tasted by his beloved |
| अधरोष्ठे | अधरोष्ठ (७.१) | on the lower lip |
| निवेश्य | निवेश्य (नि√विश्+णिच्+ल्यप्) | having placed |
| दध्मौ | दध्मौ (√ध्मा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | blew |
| जलजम् | जलज (२.१) | the conch |
| कुमारः | कुमार (१.१) | the prince |
| तेन | तेन | by that |
| स्वहस्तार्जितम् | स्वहस्त–अर्जित (२.१) | earned by his own hand |
| एकवीरः | एकवीर (१.१) | the sole hero |
| पिबन् | पिबत् (√पा+शतृ, १.१) | drinking |
| यशः | यशस् (२.१) | fame |
| मूर्तम् | मूर्त (२.१) | embodied |
| इव | इव | as if |
| आबभासे | आबभासे (आ√भास् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | shone |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | तः | प्रि | यो | पा | त्त | र | से | ऽध | रो | ष्ठे |
| नि | वे | श्य | द | ध्मौ | ज | ल | जं | कु | मा | रः |
| ते | न | स्व | ह | स्ता | र्जि | त | मे | क | वी | रः |
| पि | ब | न्य | शो | मू | र्त | मि | वा | ब | भा | से |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.