शङ्खस्वनाभिज्ञतया निवृत्ता-
स्तं सन्नशत्रुं ददृशुः स्वयोधाः ।
निमीलितानामिव पङ्कजानां
मध्ये स्फुरन्तं प्रतिमाशशाङ्कम् ॥
शङ्खस्वनाभिज्ञतया निवृत्ता-
स्तं सन्नशत्रुं ददृशुः स्वयोधाः ।
निमीलितानामिव पङ्कजानां
मध्ये स्फुरन्तं प्रतिमाशशाङ्कम् ॥
स्तं सन्नशत्रुं ददृशुः स्वयोधाः ।
निमीलितानामिव पङ्कजानां
मध्ये स्फुरन्तं प्रतिमाशशाङ्कम् ॥
अन्वयः
AI
शङ्ख-स्वन-अभिज्ञतया निवृत्ताः स्व-योधाः, निमीलितानाम् पङ्कजानाम् मध्ये स्फुरन्तम् प्रतिमा-शशाङ्कम् इव, सन्न-शत्रुम् तम् ददृशुः।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
शङ्खेति॥ शङ्खस्वनस्याजशङ्खध्वनेरभिज्ञतया प्रत्यभिज्ञातत्वान्निवृत्ताः प्रक्पलाय्य संप्रति प्रत्यागताः स्वयोधाः सन्नशत्रुं निद्राणशत्रुं तमजम्। निमीलितानां मुकुलितानां पङ्कजानां मध्ये स्फुरन्तं प्रतिमा चासौ शशाङ्कश्च तं प्रतिमाशशाङ्कं प्रतिबिम्बचन्द्रमिव ददृशुः ॥
Summary
AI
His own warriors, who had retreated, recognized the sound of his conch and saw him standing with his enemies subdued. He appeared like the reflection of the moon shining amidst a cluster of closed lotuses.
सारांश
AI
शंख की ध्वनि पहचानकर लौटे हुए सैनिकों ने शत्रुओं के बीच स्थित अज को वैसे ही देखा, जैसे बंद कमलों के समूह के मध्य चंद्रमा का प्रतिबिंब सुशोभित होता है।
पदच्छेदः
AI
| शङ्खस्वनाभिज्ञतया | शङ्खस्वन–अभिज्ञता (३.१) | due to familiarity with the conch's sound |
| निवृत्ताः | निवृत्त (नि√वृत्+क्त, १.३) | having returned |
| तम् | तद् (२.१) | him |
| सन्नशत्रुम् | सन्न–शत्रु (२.१) | one whose enemies were subdued |
| ददृशुः | ददृशुः (√दृश् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | saw |
| स्वयोधाः | स्व–योध (१.३) | his own warriors |
| निमीलितानाम् | निमीलित (नि√मील्+क्त, ६.३) | of closed |
| इव | इव | like |
| पङ्कजानाम् | पङ्कज (६.३) | lotuses |
| मध्ये | मध्य (७.१) | amidst |
| स्फुरन्तम् | स्फुरत् (√स्फुर्+शतृ, २.१) | shining |
| प्रतिमाशशाङ्कम् | प्रतिमा–शशाङ्क (२.१) | the reflection of the moon |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| श | ङ्ख | स्व | ना | भि | ज्ञ | त | या | नि | वृ | त्ता |
| स्तं | स | न्न | श | त्रुं | द | दृ | शुः | स्व | यो | धाः |
| नि | मी | लि | ता | ना | मि | व | प | ङ्क | जा | नां |
| म | ध्ये | स्फु | र | न्तं | प्र | ति | मा | श | शा | ङ्कम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.