Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

अनयत्प्रभुशक्तिसंपदा
वशमेको नृपतीननन्तरान् ।
अपरः प्रणिधानयोग्यया
मरुतः पञ्च शरीरगोचरान् ॥

अन्वयः AI एकः (अजः) प्रभु-शक्ति-संपदा अनन्तरान् नृपतीन् वशम् अनयत् । अपरः (रघुः) प्रणिधान-योग्यया (बुद्ध्या) शरीर-गोचरान् पञ्च मरुतः (वशम् अनयत्) ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अनयदिति॥ एकोऽन्यतमः। अज इत्यर्थः। अनन्तरान्स्वभूम्यनन्तरान्नृपतीन्यातव्यपार्षिणिग्राहादीन् प्रभुशक्तिसंपदा कोशदण्डमहिम्ना वशं स्वायत्ततामनयत्। कोशो दण्डो बलं चैव प्रभुशक्तिः प्रकीर्तिता इति मिताक्षरायाम्। अपरो रघुः प्रणिधानयोग्यया समाध्यभ्यासेन। योगाभ्यासार्कयोषितोः इति विश्वः। शरीरगोचरान्देहाश्रयान्पञ्च मरुतः पाणादीन्वशमनयत्। प्राणोऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः। शरीरस्थाः इत्यरमः ॥
Summary AI One (Aja), by the power of his sovereign might, brought the neighboring kings under his control. The other (Raghu), through his faculty fit for deep meditation, brought the five vital airs circulating within the body under his control.
सारांश AI राजा अज ने अपनी प्रभु-शक्ति से पड़ोसी राजाओं को वश में किया, जबकि रघु ने ध्यान योग द्वारा अपने शरीर के पांचों प्राणों को नियंत्रित किया।
पदच्छेदः AI
अनयत्अनयत् (√नी कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) brought
प्रभुशक्तिसंपदाप्रभुशक्ति–संपद् (३.१) by the wealth of sovereign power
वशम्वश (२.१) under control
एकःएक (१.१) one
नृपतीन्नृपति (२.३) kings
अनन्तरान्अनन्तर (२.३) neighboring
अपरःअपर (१.१) the other
प्रणिधानयोग्ययाप्रणिधानयोग्य (३.१) by the faculty fit for deep meditation
मरुतःमरुत् (२.३) the vital airs
पञ्चपञ्चन् (२.३) five
शरीरगोचरान्शरीरगोचर (२.३) which move within the body
छन्दः वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
त्प्र भु क्ति सं दा
मे को नृ ती न्त रान्
रः प्र णि धा यो ग्य या
रु तः ञ्च री गो रान्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.