श्रउतदेहविसर्जनः पितुश्चिरमश्रूणि विमुच्य राघवः । विदधे विधिमस्य नैष्ठिकं यतिभिः सार्धमनग्निमग्निचित् ॥

अन्वयः AI अग्निचित् राघवः पितुः श्रुत-देह-विसर्जनः (सन्) चिरम् अश्रूणि विमुच्य यतिभिः सार्धम् अनग्निम् अस्य नैष्ठिकं विधिम् विदधे ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) श्रुतेति॥ अग्निचिदग्निं चितवानाहितवान्। अग्नौ चेः (अष्टाध्यायी ३.२.९१ ) इति क्विप्प्रत्ययः। राघवोऽजः पितुः श्रुतदेहविसर्जन आकर्णितपितृतनुत्यागः संश्चिरमश्रूणि बाष्पान्विमुच्य विसृज्यास्य पितुरनग्निम्। अग्निसंस्काररहितमित्यर्थः। नैष्ठिकं निष्ठायामन्ते भवं विधिमाचारंमन्त्येष्टिं यतिभिः संन्यासिभिः सार्धं सह विदधे चक्रे। अनग्निं विधिम्इत्यत्र शौनकः-

सर्वसङ्गनिवृत्तस्य ध्यानयोगरतस्य च। न तस्य दहनं कार्यं नैव पिण्डोदकक्रिया। निदध्यात्प्रणवैनैव बिलेभिक्षोः कलेवरम्। प्रोक्षणं खननं चैव सर्वं तेनैव कारयेत् ॥

इति ॥

Summary AI Aja (Raghava), who had performed the Agnichayana fire-altar sacrifice, upon hearing of his father's casting off of his body, shed tears for a long time. Then, along with ascetics, he performed the final rites for him, which, for a yogi, did not involve fire.

सारांश AI पिता के शरीर त्याग का समाचार पाकर अज ने शोक के आंसू बहाए और फिर अग्निहोत्री होते हुए भी संन्यासियों के साथ मिलकर पिता का अंतिम संस्कार विधिपूर्वक संपन्न किया।

पदच्छेदः AI

श्रुतदेहविसर्जनः	श्रुत–देह–विसर्जन (१.१)	he who heard of the abandonment of the body
पितुः	पितृ (६.१)	of his father
चिरम्	चिरम्	for a long time
अश्रूणि	अश्रु (२.३)	tears
विमुच्य	विमुच्य (वि√मुच्+ल्यप्)	having shed
राघवः	राघव (१.१)	Aja (descendant of Raghu)
विदधे	विदधे (वि√धा कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	performed
विधिम्	विधि (२.१)	the rite
अस्य	इदम् (६.१)	of him
नैष्ठिकं	नैष्ठिक (२.१)	final
यतिभिः	यति (३.३)	ascetics
सार्धम्	सार्धम्	with
अनग्निम्	अनग्नि (२.१)	without fire
अग्निचित्	अग्निचित् (१.१)	he who had performed the Agnichayana sacrifice

श्रउतदेहविसर्जनः पितुश्चिरमश्रूणि विमुच्य राघवः । विदधे विधिमस्य नैष्ठिकं यतिभिः सार्धमनग्निमग्निचित् ॥

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect