अनुभूय वसिष्ठसंभृतैः
सलिलैस्तेन सहाभिषेचनम् ।
विशदोच्छ्वसितेन मेदिनी
कथयामास कृतार्थतामिव ॥

अन्वयः AI मेदिनी तेन सह वसिष्ठ-संभृतैः सलिलैः अभिषेचनम् अनुभूय, विशद-उच्छ्वसितेन कृत-अर्थताम् कथयामास इव ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अनुभूयेति॥ मेदिनी भूमिर्महिषी च ध्वन्यते। वसिष्ठेन संभृतैः सलिलैस्तेनाजेन सहाभिषेचनमनुभूय विशदोच्छ्वसितेन स्फुटमुद्बृहणेन। आनन्दनिर्मलोच्छ्वसितेन चेति ध्वन्यते। कृतार्थतां गुणवद्भर्तृलाभकृतं साफल्यं कथयामासेव। न चैतावता पूर्वेषामपकर्षः;प्रशंसापरत्वात्। सर्वत्र जयमन्विच्छेत् पुत्रादिच्छेत्पराजयम् इत्यङ्गीकृतत्वाञ्चज ॥
Summary AI Having experienced the coronation ceremony with Aja, with waters collected by Vasishtha, the Earth, through its clear exhalations (like fragrant breezes), seemed to express her sense of fulfillment.
सारांश AI वशिष्ठ द्वारा मन्त्रपूत जल से अज के साथ अभिषेक होने पर पृथ्वी ने मानो अपनी सुखद सुगन्ध से अपनी कृतार्थता प्रकट की।
पदच्छेदः AI
अनुभूयअनुभूय (अनु√भू+ल्यप्) having experienced
वसिष्ठसंभृतैःवसिष्ठ–संभृत (सम्√भृ+क्त, ३.३) by those collected by Vasistha
सलिलैःसलिल (३.३) with waters
तेनतद् (३.१) with him
सहसह with
अभिषेचनम्अभिषेचन (अभि√सिच्, +ल्युट्, २.१) the coronation
विशदोच्छ्वसितेनविशदउच्छ्वसित (उत्√श्वस्+क्त, ३.१) by a clear exhalation
मेदिनीमेदिनी (१.१) the Earth
कथयामासकथयामास (√कथ +णिच् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) expressed
कृतार्थताम्कृतअर्थता (२.१) fulfillment
इवइव as if
छन्दः वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
नु भू सि ष्ठ सं भृ तैः
लि लै स्ते हा भि षे नम्
वि दो च्छ्व सि ते मे दि नी
या मा कृ ता र्थ ता मि
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.