मनसापि न विप्रियं मया
कृतपूर्वं तव किं जहासि माम् ।
ननु शब्दपतिः क्षितेरहं
त्वयि मे भावनिबन्धना रतिः ॥

अन्वयः AI मया तव मनसा अपि विप्रियम् न कृत-पूर्वम् । माम् किम् जहासि? ननु अहम् क्षितेः शब्द-पतिः, (किन्तु) मे रतिः त्वयि भाव-निबन्धना ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) मनसेति॥ मया मनसापि तव विप्रियं न कृतपूर्वम्। पूर्वं न कृतमित्त्यर्थः। सुप्सुपेति समासः। किं केन निमित्तेन मां जहासि त्यजसि? नन्वहं क्षितेः शब्दपतिः शब्दत एव पतिः। न त्वर्थत इत्यर्थः। भावनिबन्धनाऽभिप्रायनिबन्धना स्वाभावहेतुका मे रतिः, प्रेम तु त्वय्येव। अस्तीति शेषः ॥
Summary AI I have never done anything to displease you, even in thought. Why do you abandon me? Surely, I am the lord of the earth in name only; my real love is founded on deep affection for you.
सारांश AI मैंने मन से भी कभी तुम्हारा अहित नहीं किया, फिर तुम मुझे क्यों त्याग रही हो? मैं पृथ्वी का केवल नाम का स्वामी हूँ, मेरा वास्तविक अनुराग तो केवल तुममें ही है।
पदच्छेदः AI
मनसामनस् (३.१) by mind
अपिअपि even
not
विप्रियम्विप्रिय (१.१) anything displeasing
मयाअस्मद् (३.१) by me
कृतपूर्वम्कृत (√कृत+क्त)पूर्व (१.१) done before
तवयुष्मद् (६.१) to you
किम्किम् why
जहासिजहासि (√हा कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) do you abandon
माम्अस्मद् (२.१) me
ननुननु Surely
शब्दपतिःशब्दपति (१.१) a lord in name only
क्षितेःक्षिति (६.१) of the earth
अहम्अस्मद् (१.१) I
त्वयियुष्मद् (७.१) in you
मेअस्मद् (६.१) my
भावनिबन्धनाभाव–निबन्धना (१.१) is founded on deep affection
रतिःरति (१.१) love
छन्दः वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
सा पि वि प्रि यं या
कृ पू र्वं किं हा सि माम्
नु ब्द तिः क्षि ते हं
त्व यि मे भा नि न्ध ना तिः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.