तदपोहितुमर्हसि प्रिये
प्रतिबोधेन विषादमाशु मे ।
ज्वलितेन गुहागतं तम-
स्तुहिनाद्रेरिव नक्तमोषधिः ॥

अन्वयः AI प्रिये! तुहिन-अद्रेः नक्तम्-ओषधिः ज्वलितेन गुहा-गतम् तमः इव, (त्वम्) प्रतिबोधेन मे विषादम् आशु अपोहितुम् अर्हसि ।

सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) तदिति॥ हे प्रिये! तत्तस्मात्कारणादाशु विषादं दुःखम्। नक्तं रात्रावोषधिस्तृणज्योतिराख्या लता ज्वलितेन प्रकाशेन तुहिनाद्रेर्हिमाचलस्य गुहागतं तमोऽन्धकारमिव। प्रतिबोधेन ज्ञानेनापोहितुं निरसितुमर्हसि ॥

Summary AI O beloved! Therefore, you should quickly dispel my despair by waking up, just as a phosphorescent herb on the Himalayas dispels the darkness inside a cave by its glow.

सारांश AI हे प्रिये! तुम शीघ्र जागकर मेरे दुख को वैसे ही दूर कर दो, जैसे चमकती हुई दिव्य औषधि रात में हिमालय की गुफा के अंधकार को दूर कर देती है।

पदच्छेदः AI

तत्	तत्	Therefore
अपोहितुम्	अपोहितुम् (अप√ऊह्+तुमुन्)	to dispel
अर्हसि	अर्हसि (√अर्ह् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	you should
प्रिये	प्रिया (८.१)	O beloved!
प्रतिबोधेन	प्रतिबोध (३.१)	by waking up
विषादम्	विषाद (२.१)	despair
आशु	आशु	quickly
मे	अस्मद् (६.१)	my
ज्वलितेन	ज्वलित (√ज्वल्+क्त, ३.१)	by its shining
गुहागतम्	गुहा–गत (२.१)	inside a cave
तमः	तमस् (२.१)	darkness
तुहिनाद्रेः	तुहिन–अद्रि (६.१)	of the snowy mountain
इव	इव	like
नक्तमोषधिः	नक्तम्–ओषधि (१.१)	a phosphorescent herb at night

छन्दः वियोगिनी []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
त	द	पो	हि	तु	म	र्ह	सि	प्रि	ये
प्र	ति	बो	धे	न	वि	षा	द	मा	शु	मे
ज्व	लि	ते	न	गु	हा	ग	तं	त	म
स्तु	हि	ना	द्रे	रि	व	न	क्त	मो	ष	धिः

तदपोहितुमर्हसि प्रिये
प्रतिबोधेन विषादमाशु मे ।
ज्वलितेन गुहागतं तम-
स्तुहिनाद्रेरिव नक्तमोषधिः ॥

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect

तदपोहितुमर्हसि प्रियेप्रतिबोधेन विषादमाशु मे ।ज्वलितेन गुहागतं तम-स्तुहिनाद्रेरिव नक्तमोषधिः ॥

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect

तदपोहितुमर्हसि प्रिये
प्रतिबोधेन विषादमाशु मे ।
ज्वलितेन गुहागतं तम-
स्तुहिनाद्रेरिव नक्तमोषधिः ॥