Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

मदिराक्षि मदाननार्पितं
मधु पीत्वा रसवत्कथं नु मे ।
अनुपास्यसि बाष्पदूषितं
परलोकोपनतं जलाञ्जलिम् ॥

अन्वयः AI मदिराक्षि! मदाननार्पितम् रसवत् मधु पीत्वा, कथम् नु मे बाष्पदूषितम् परलोकोपनतम् जलाञ्जलिम् अनुपास्यसि?
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) मदिरेति॥ माद्यत्यनयेति मदिरा लोकप्रसिद्धा। तथापि नार्यो मदिरलोचनाः इत्यादिप्रयोगदर्शनान्माद्यत्याभ्यामिति मदिरे आक्षिणी यस्यास्तत्संबुद्धिर्हे मदिराक्षि! मदाननेनार्पितं रसवत् स्वादुतरं मधु मद्यं पीत्वा बाष्पदूषितमश्रुतप्तं परलोकोपनतं परलोकप्राप्तं मे जलाञ्जलिं तिलोदकाञ्जलिं कथं न्वननन्तरं पास्यसि? तदनन्तरमिदमनर्हमित्यर्थः। यथाह भट्टमल्लः-अनुपानं हिमजलं यवगोधूमनिर्मिते। दध्नि मद्ये विषे द्राक्षे पिष्टे पिष्ठमयेऽपि च॥ इति । तञ्चेहैव युज्यते। इदं तूष्णं लोकान्तरोपयोगि चेत्यायुर्वेदविराधात्कथमनुपास्यसीति भावः ॥
Summary AI "O intoxicating-eyed one! Having drunk the flavorful wine offered from my mouth, how will you now partake of the water-offering from me, which is meant for the next world and tainted by my tears?"
सारांश AI हे मदालसा! मेरे मुख से दी गई मदिरा का पान करने वाली तुम अब परलोक में मेरे आँसुओं से दूषित जलांजलि को कैसे पियोगी?
पदच्छेदः AI
मदिराक्षिमदिराक्षी (८.१) O intoxicating-eyed one
मदाननार्पितम्मद्आननअर्पित (२.१) offered from my mouth
मधुमधु (२.१) wine
पीत्वापीत्वा (√पा+क्त्वा) having drunk
रसवत्रसवत् (२.१) flavorful
कथम्कथम् how
नुनु now
मेअस्मद् (६.१) my
अनुपास्यसिअनुपास्यसि (अनु√पा कर्तरि लृट् (परस्मै.) म.पु. एक.) will you partake of
बाष्पदूषितम्बाष्पदूषित (२.१) tainted by tears
परलोकोपनतम्परलोकउपनत (२.१) offered for the next world
जलाञ्जलिम्जलअञ्जलि (२.१) the handful of water
छन्दः वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
दि रा क्षि दा ना र्पि तं
धु पी त्वा त्क थं नु मे
नु पा स्य सि बा ष्प दू षि तं
लो को तं ला ञ्ज लिम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.