Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

न पृथग्जनवच्छुचो वशं
वशिनामुत्तम गन्तुमर्हसि ।
द्रुमसानुमतां किमन्तरं
यदि वायौ द्वितयेऽपि ते चलाः ॥

अन्वयः AI वशिनाम् उत्तम! पृथक्-जन-वत् शुचः वशम् गन्तुम् न अर्हसि । यदि वायौ (सति) ते द्वितये अपि चलाः (स्युः), (तर्हि) द्रुम-सानुमताम् किम् अन्तरम्?
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) नेति॥ वशिनामुत्तम जितेन्द्रियवर्य! पृथग्जनवत् पामरजनवत् शुचः शोकस्य वशं गन्तुं नार्हसि। तथा हि द्रुमसानुमतां तरुशिखरिणां किमन्तरं को विशेषः? वायौ सति द्वितयेऽपि द्विप्रकारा अपि। प्रथमचरम- (अष्टाध्यायी १.१.३३ ) इत्यादिना जसि विभाषया सर्वनामसंज्ञा। ते द्रुमसानुमन्तश्चलाश्चञ्चला यदि। सानुमतामपि चलने द्रुमवत्तेषामप्यचलसंज्ञा न स्यादित्यर्थः ॥
Summary AI O best among the self-controlled! You should not fall under the sway of grief like an ordinary person. What is the difference between a tree and a mountain if both are shaken by the wind?
सारांश AI हे जितेंद्रियों में श्रेष्ठ! आपको सामान्य मनुष्यों की भाँति शोक के वश में नहीं होना चाहिए। यदि वायु चलने पर वृक्ष और पर्वत दोनों ही डोलने लगें, तो उनमें अंतर ही क्या रह जाएगा?
पदच्छेदः AI
not
पृथक्-जन-वत्पृथग्जनवत् like an ordinary person
शुचःशुच् (६.१) of grief
वशम्वश (२.१) the control
वशिनाम्वशिन् (६.३) of the self-controlled
उत्तमउत्तम (८.१) O best
गन्तुम्गन्तुम् (√गम्+तुमुन्) to go
अर्हसिअर्हसि (√अर्ह् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) you ought
द्रुम-सानुमताम्द्रुमसानुमत् (६.२) between a tree and a mountain
किम्किम् (१.१) what
अन्तरम्अन्तर (१.१) difference
यदियदि if
वायौवायु (७.१) in the wind
द्वितयेद्वितय (७.१) both
अपिअपि also
तेतद् (१.२) they
चलाःचल (१.३) are shaken
छन्दः वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
पृ ग्ज च्छु चो शं
शि ना मु त्त न्तु र्ह सि
द्रु सा नु तां कि न्त रं
दि वा यौ द्वि ये ऽपि ते लाः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.