Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

अजयदेकरथेन स मेदिनी-
मुदधिनेमिमधिज्यशरासनः ।
जयमघोषयदस्य तु केवलं
गजवती जवतीव्रहया चमूः ॥

अन्वयः AI अधिज्यशरासनः सः एकरथेन उदधिनेमिं मेदिनीम् अजयत् । तु अस्य गजवती जवतीव्रहया चमूः केवलं जयम् अघोषयत् ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) अजयदिति॥ अधिज्यशरासनः स दशरथ उदधिनेमिं समुद्रवेष्टानां मेदिनीमेकरथेनाजयत्। स्वयमेकरथेनाजैषीदित्यर्थथः। गजवती गजयुक्ता। जवेन तीव्रा जवाधिका हया यस्यां सा चमूस्त्वस्य नृपस्य केवलं जयमघोषयदप्रथयत्। स्वयमेकंवीरस्य चमूरुपकरणमात्रमिति भावः॥
Summary AI He (Dasharatha), with his bow strung, conquered the ocean-rimmed earth with just a single chariot. His army, with its elephants and swift horses, merely announced his victory.
सारांश AI उन्होंने अकेले रथ पर सवार होकर समुद्र पर्यंत पृथ्वी को जीत लिया। उनकी विशाल सेना तो केवल उनकी विजय की घोषणा करने का एक माध्यम मात्र थी।
पदच्छेदः AI
अजयत्अजयत् (√जि कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) conquered
एकरथेनएकरथ (३.१) with a single chariot
सःतद् (१.१) he
मेदिनीम्मेदिनी (२.१) the earth
उदधिनेमिम्उदधिनेमि (२.१) ocean-rimmed
अधिज्यशरासनःअधिज्यशरासन (१.१) with his bow strung
जयम्जय (२.१) victory
अघोषयत्अघोषयत् (√घुष् +णिच् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) announced
अस्यइदम् (६.१) his
तुतु but
केवलम्केवलम् merely
गजवतीगजवत् (१.१) possessing elephants
जवतीव्रहयाजवतीव्रहय (१.१) with swift horses
चमूःचमू (१.१) army
छन्दः द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
दे थे मे दि नी
मु धि ने मि धि ज्य रा नः
घो स्य तु के लं
ती ती व्र या मूः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.