शुशुभिरे स्मितचारुतराननाः
स्त्रिय इव श्लथशिञ्जितमेखलाः ।
विकचतामरसा गृहदीर्घिका
मदकलोदकलोलविहंगमाः ॥

अन्वयः AI स्मितचारुतराननाः श्लथशिञ्जितमेखलाः स्त्रियः इव, मदकलोदकलोलविहंगमाः विकचतामरसाम् गृहदीर्घिकाः शुशुभिरे।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) शुशुभिर इति॥ विकचतामरसा विकसितकमलाः। मदेन कला अव्यक्तमधुरं ध्वनन्त उदकलोलविहंगमा जलप्रियपक्षिणो हंसादयो यासु ता मदकलोदकलोलविहंगमा गृहेषु दीर्घिका वाप्यः। स्मितेन चारुतराण्याननानि यासां ताः श्लथाः शिञ्जिता मुखरा मेखला यासां ताः। शिञ्जितेति कर्तरि क्तः। स्त्रिय इव शुशुभिरे ॥
Summary AI The household ponds, belonging to the blooming lotuses and filled with water-birds moving about and cooing sweetly in intoxication, shone like women whose faces were made more beautiful by smiles and whose girdles tinkled loosely.
सारांश AI खिले कमलों और चहकते पक्षियों वाली बावड़ियाँ ऐसी शोभा पा रही थीं, जैसे मंद मुस्कान वाली और ढीली करधनी वाली सुंदर स्त्रियाँ हों।
पदच्छेदः AI
शुशुभिरेशुशुभिरे (√शुभ् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) shone
स्मितचारुतराननाःस्मित–चारुतरआनन (१.३) whose faces were more beautiful with smiles
स्त्रियःस्त्री (१.३) women
इवइव like
श्लथशिञ्जितमेखलाःश्लथशिञ्जितमेखला (१.३) whose girdles tinkled loosely
विकचतामरसाम्विकचतामरस (६.३) of the blooming lotuses
गृहदीर्घिकाःगृहदीर्घिका (१.३) the household ponds
मदकलोदकलोलविहंगमाःमदकलउदकलोलविहंगम (१.३) having sweetly cooing and moving water-birds in intoxication
छन्दः द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
शु शु भि रे स्मि चा रु रा नाः
स्त्रि श्ल शि ञ्जि मे लाः
वि ता सा गृ दी र्घि का
लो लो वि हं माः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.