ध्वजपटं मदनस्य धनुर्भृत-
श्छविकरं मुखचूर्णमृतुश्रियः ।
कुसुमकेसररेणुमलिव्रजाः
सपवनोपवनोत्थितमन्वयुः ॥

अन्वयः AI धनुर्भृतः मदनस्य ध्वजपटम्, ऋतुश्रियः छविकरम् मुखचूर्णम्, सपवन-उपवन-उत्थितम् कुसुमकेसररेणुम् अलिव्रजाः अन्वयुः।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः) ध्वजेति॥ अलिव्रजाः षट्पदनिवहा धनुर्भृतो धानुष्कस्य मदनस्य कामस्य ध्वजपटं पताकाभूतम्। ऋतुश्रियो वसन्तलक्ष्म्याश्छविकरं शोभाकरं मुखचूर्णं मुखालंकारचूर्णभूतं सपवनोपवनोत्थितं सपवनं पवनेन सहितं यदुपवनं तस्मिन्नुत्थितम्। कुसुमानां केसरेषु किञ्जल्केषु यो रेणुस्तम्। अन्वयुरन्वगच्छन्। यातेर्लङ् ॥
Summary AI Swarms of bees followed the pollen from the filaments of flowers, which was raised by the wind from the gardens. This pollen served as the flag-cloth for the bow-wielding god of love, and as the beauty-enhancing face powder for the goddess of the spring season.
सारांश AI कामदेव की पताका और वसंत लक्ष्मी के मुख-चूर्ण के समान फूलों के पराग के पीछे-पीछे पवन के वेग से भोरों के समूह उड़ने लगे।
पदच्छेदः AI
ध्वजपटम्ध्वजपट (२.१) the flag-cloth
मदनस्यमदन (६.१) of Madana (god of love)
धनुर्भृतःधनुस्भृत् (६.१) of the bow-wielder
छविकरम्छविकर (२.१) the beauty-maker
मुखचूर्णम्मुखचूर्ण (२.१) the face-powder
ऋतुश्रियःऋतुश्री (६.१) of the beauty of the season
कुसुमकेसररेणुम्कुसुमकेसररेणु (२.१) the pollen from the filaments of flowers
अलिव्रजाःअलिव्रज (१.३) swarms of bees
सपवनोपवनोत्थितम्सपवनउपवनउत्थित (२.१) risen from the garden with the wind
अन्वयुःअन्वयुः (अनु√इ कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) followed
छन्दः द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
ध्व टं स्य नु र्भृ
श्छ वि रं मु चू र्ण मृ तु श्रि यः
कु सु के रे णु लि व्र जाः
नो नो त्थि न्व युः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.