१.१३.१

अथ संवत्सरे पूर्णे तस्मिन्प्राप्ते तुरङ्गमे ।
सरय्वाश्चोत्तरे तीरे राज्ञो यज्ञोऽभ्यवर्तत ॥

अन्वयः

अथ after that, संवत्सरे when one year's time, पूर्णे (सति) was completed, तस्मिन् when that, तुरङ्गमे sacrificial horse, प्राप्ते (सति) had returned, सरय्वा: of river Sarayu, उत्तरे तीरे on the northern bank, राज्ञ: यज्ञश्च sacrifice by the king, अभ्यवर्तत commenced.

M N Dutt

After the expiry of full one year, when the sacrificial horse had returned, the sacrifice, of the king commenced on the north bank of the Sarayu.

Summary

After completion of one year when the sacrificial horse had returned, the sacrifice by the king (Dasaratha) commenced on the northern bank of river Sarayu.

पदच्छेदः

अथअथ (अव्ययः)
संवत्सरेसंवत्सर (७.१)
पूर्णेपूर्ण (√पृ + क्त, ७.१)
तस्मिन्तद् (७.१)
प्राप्तेप्राप्त (√प्र-आप् + क्त, ७.१)
तुरंगमेतुरंगम (७.१)
सरय्वाश्सरयू (६.१)
चोत्तरे (अव्ययः)–उत्तर (७.१)
तीरेतीर (७.१)
राज्ञोराजन् (६.१)
यज्ञोयज्ञ (१.१)
ऽभ्यवर्ततअभ्यवर्तत (√अभि-वृत् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

संत्स रे पू र्णे
स्मि न्प्रा प्तेतुङ्ग मे
य्वा श्चोत्त रे ती रे
रा ज्ञो ज्ञोऽभ्यर्त