१.१७.२४

स राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी द्वाराध्यक्षानुवाच ह ।
शीघ्रमाख्यात मां प्राप्तं कौशिकं गाधिनः सुतम् ॥

अन्वयः

स: he, राज्ञ: king's, दर्शनाकाङ्क्षी desirous of seeing, द्वाराध्यक्षान् door keepers, उवाच ह addressed saying, "गाधिन: Gadhi's, सुतम् son, कौशिकम् born in the line of Kusika, माम् me, प्राप्तम् having arrived, शीघ्रम् speedily, आख्यात declare".

M N Dutt

Desirous of seeing the king, he said to the warders,-Do you speedily announce that I, Gadhi's son, sprung in the Kusika line, have come!

Summary

Desirous of seeing the king (Dasaratha) he accosted the doorkeepers, saying "Inform the king quickly about the arrival of Viswamitra, the son of Gadhi born in the line of Kusika".

पदच्छेदः

तद् (१.१)
राज्ञोराजन् (६.१)
दर्शनाकाङ्क्षीदर्शन–आकाङ्क्षिन् (१.१)
द्वाराध्यक्षान्द्वार–अध्यक्ष (२.३)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
(अव्ययः)
शीघ्रम्शीघ्रम् (अव्ययः)
आख्यातआख्यात (√आ-ख्या लोट् म.पु. द्वि.)
मांमद् (२.१)
प्राप्तंप्राप्त (√प्र-आप् + क्त, २.१)
कौशिकंकौशिक (२.१)
गाधिनःगाधिन् (६.१)
सुतम्सुत (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रा ज्ञोर्श ना का ङ्क्षी
द्वा रा ध्य क्षानु वा
शीघ्र मा ख्या मां प्रा प्तं
कौशि कं गाधि नःसु तम्