१.१७.३३

यथामृतस्य संप्राप्तिर्यथा वर्षमनूदके ।
यथा सदृशदारेषु पुत्रजन्माप्रजस्य च ।
प्रनष्टस्य यथा लाभो यथा हर्षो महोदये ॥

अन्वयः

महामुने O Great sage, अमृतस्य nectar's, सम्प्राप्ति: obtaining, यथा like, अनूदके in a parched land वर्षम् rain, यथा like, अप्रजस्य for a man without progeny, सदृशदारेषु through his worthy wife, पुत्रजन्म birth of sons, यथा like, प्रणष्टस्य for one who lost wealth, लाभः recoveryof, यथा like, महोदये in a great achievement, हर्ष: joy, यथा like, ते आगमनम् your arrival, तथा एव similar to that, मन्ये I am considering, स्वागतम् welcome to you,

M N Dutt

Like that of the obtaining of ambrosia, like to a shower in a land suffering from drought, like to the birth of sons of worthy wives to him without issue, like that of the recovery of a lost thing, yea, like to the dawning of a mighty joy, I consider this your arrival. O illustrious ascetic, are you well come? What is even that which is nearest to your heart?

Summary

"O great sage, welcome to you Your arrival, to me, is like nectar (to a human being), rains to the parched land, birth of a son to the childless through his worthy wife, recovery of lost properity and festive joy in a great achievemnt.

पदच्छेदः

यथामृतस्ययथा (अव्ययः)–अमृत (६.१)
सम्प्राप्तिर्सम्प्राप्ति (१.१)
यथायथा (अव्ययः)
वर्षम्वर्ष (१.१)
अनूदकेअनूदक (७.१)
यथायथा (अव्ययः)
सदृशदारेषुसदृश–दार (७.३)
पुत्रजन्माप्रजस्यपुत्र–जन्मन् (१.१)–अप्रज (६.१)
चच (अव्ययः)
प्रनष्टस्यप्रनष्ट (√प्र-नश् + क्त, ६.१)
यथायथा (अव्ययः)
लाभोलाभ (१.१)
यथायथा (अव्ययः)
हर्षोहर्ष (१.१)
महोदयेमहोदय (७.१)
तम्तद् (२.१)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
ततोतत (√तन् + क्त, १.१)
रामःराम (१.१)
स्वागतंस्वागत (१.१)
तेत्वद् (४.१)
महामुनेमहत्–मुनि (८.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२१३१४१५१६
य थामृ तस्य सं प्रा प्तिर्य था वर्षम नूद के
य थासदृश दा रेषु पुत्र ज न्माप्र जस्यच
प्र न ष्टस्यय था ला भोय था ह र्षोम होद ये
त थै वागम नं म न्ये स्वाग तं तेम हामु ने