१.१९.८

विप्रयुक्तो हि रामेण मुहूर्तमपि नोत्सहे ।
जीवितुं मुनिशार्दूल न रामं नेतुमर्हसि ॥

अन्वयः

रामेण from Rama, विप्रयुक्त: separated, मुहूर्तमपि even for a moment, जीवितुम् to live, नोत्सहे I do not like, मुनिशार्दूल O Best of ascetics, रामम् Rama, नेतुम् to take, नार्हसि it is not proper on your part (You should not take).

Summary

Separated from Rama, I do not like to live even for a moment. O tiger among ascetics, it is not proper to take Rama with you.

पदच्छेदः

विप्रयुक्तोविप्रयुक्त (१.१)
हिहि (अव्ययः)
रामेणराम (३.१)
मुहूर्तम्मुहूर्त (२.१)
अपिअपि (अव्ययः)
नोत्सहे (अव्ययः)–उत्सहे (√उत्-सह् लट् उ.पु. )
जीवितुंजीवितुम् (√जीव् + तुमुन्)
मुनिशार्दूलमुनि–शार्दूल (८.१)
(अव्ययः)
रामंराम (२.१)
नेतुम्नेतुम् (√नी + तुमुन्)
अर्हसिअर्हसि (√अर्ह् लट् म.पु. )

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

विप्र यु क्तोहि रा मे
मु हूर्तपि नोत्स हे
जीवि तुंमुनि शा र्दू
रा मं नेतुर्हसि